uğurlu olması dileğiyle bir tahmin de benim yaptığım durumdur.
seçimin ilk turda biteceğine inancım tam, öncelikle bunu bir kenara koyalım.
doğru bir tahmine ulaşmak ya da amiyane tabirle destekli sallamak için biraz geçmişe gitmek gerekiyor;
2018 seçimlerinde
59.3 milyon seçmenden 49,3 milyon toplam geçerli oy elde edildi ve bu oyların
26 milyonunu mevcut c.b. aldı. ki bu rekor bir oy miktarıydı (ve
%85 gibi rekor bir katılım vardı) zira mevcut c.b. 'nin bu seçimdeki rakibinin saldırgan üslubu, aslında oy vermeye pek niyetli olmayan iktidar seçmenini bile sandığa götürüp mevcut c.b. etrafından kenetledi.
bu durumun sağlamasını yapmak için bir miktar daha geriye gidip
2014 seçimlerine bakmak yeterli olacaktır. katılım o tarihte yalnızca
%74 civarındaydı ve mevcut c.b.
21 milyon oy almıştı. rakip adayın ve muhalefetin tüm heyecansızlığına rağmen
%51,8 gibi zorlama bir oy oranıyla seçimi ancak ilk turda bitirebilmişti.
2014 seçiminde geçerli oy sayısı
40,55 milyondu.
4 yıl içinde ilave gelen geçerli oy sayısı
8,85 milyon iken, bu ilave oyun
5 milyonunu yani
%56,5 gibi ciddi yüksek bir miktarını mevcut c.b. kendi hanesine katmayı başarmıştı...
işte bu sayıları değerlendirdiğimizde, seçim hesabını %'ler üzerinden yaparsak ne kadar büyük yanılgılara düşebileceğimizi görebiliyoruz... dahası
26 milyon rekor oy alınan seçimden bu güne geçen sürede, ekonomik krizler, kur şokları, sığınmacılara bağlı olarak artan problemler ile sağlık-eğitim ve güvenlik mekanizmalarının deformasyonu, pandemi sürecindeki başarısız performans, deprem sürecindeki korkunç performans, büyük şehir belediyelerinin kaybedilmesinin yarattığı şoklar ile özellikle 2. istanbul seçimine giden süreçteki inanılmaz tavır ve davranış problemleri ortaya çıkmış oldu...
dahası, mevcut c.b.'nin bu seçimdeki rakibi, sadece kendi kitlesini bir araya toplamayı ve kendi dar seçim çevresinde atarlı-giderli şovları yapmayı değil, herkesi kapsamayı seçen, yumuşak ve birleştirici bir üslubu seçti. peki bu neden önemli?
örnek vereyim, 2018 seçimine giden süreçte, sadece ama sadece "apolet sökerim" muhabbetinin yarattığı oy farkının 3,5-4 milyon civarı olduğunu düşünüyorum (-2 milyon m.ince; +2 milyon mevcut c.b.)..
ayrıca yukarıda saydığım maddelerden birinde, büyükşehir belediyelerinin iktidarca kaybedilmesinden bahsetmiştim. istanbul ve ankara gibi devlerin yanında mersin, adana, antalya gibi yine oldukça büyükşehirler belediye nezdinde el değiştirdi ve bu şehirlerde tam 4 yıldır, hiçbir miting ve propagandayla kıyaslanamayacak seviyede bir fayda sağlaması muhtemel olan ciddi bir hizmet kalitesi artışı mevcut. bu durum da seçmenin tercihlerinde hemen her şeyden daha çok etkili olmaya aday bir faktör.
şimdi son olarak, tüm bu verilerin ve öznel-nesnel yorumların akabinde 2023 seçimine dair sayıların üzerine konuşabiliriz:
ilk olarak seçmen sayısının
64.1 milyon olduğunu görüyoruz. bu seçimde katılımın diğer tüm yüzdelerin üzerinde olacağını öngörürsek, katılımın
%88-89 seviyesinde olacağını söylemek abartılı olmaz diye düşünüyorum.
yurt dışı sandıklarında ilk 5 günde kullanılan oy miktarının, 2018 seçimlerindekinin 2 misline ulaştığı verisi bugün elimize ulaştı. bunu da öngördüğüm katılım yüzdesine dayanak olarak düşünebilirsiniz.
netice itibariyle, katılım oranını %88 olarak alırsak
56,4 milyon gibi bir katılımcı ortaya çıkıyor. ülkemizin iq ortalamasının son araştırmalar uyarınca 88'e kadar gerilediği göz önüne alındığında yaklaşık
1.4 milyon kadar oyun da geçersiz olmasının sürpriz olmayacağı malumunuz
* şaka bir yana, önceki seçimlerde ortaya çıkan geçersiz oy miktarı ve mevcut seçim pusulalarının karmaşıklığı göz önüne alındığında bu seviyede bir geçersiz oy miktarını öngörmek abartılı olmayacaktır.
netice itibari ile elimizde
55 milyon oy kalıyor.
geçtiğimiz 5 yıl içinde yaşanan ve az önce yukarıda saydığım envai çeşit olumsuzluğun, mevcut c.b. nin oy miktarını hiç ama hiç düşürmediğini, ama arttırmadığı yönünden bir hesap yaparsak (ki bu bence mantıksal ve matematiksel olarak imkansız), 26 milyon /55 milyon hesabı üzerinden
%47,3 gibi bir oran ortaya çıkıyor.
sanırım bu veri bile tek başına, seçimin neden ilk turda, en azından mevcut c.b. tarafından kazanılamayacağının göstergesi olabilir. hatta eğer yalnızca iki aday mevcut olsaydı, bu seçimin ilk turda 5 puan civarı bir farkla muhalefet adayınca kazanılabileceğini yazıp entry burada bitirebilirdim. fakat elbette denklemi biraz daha belirsiz hale getiren ekstra iki adayın da mevcut olması, hesabı biraz daha uzatıyor..
hesap demişken, bu ekstra iki adayın da hesabını, seçimin 2. tura kalmasına yol açacak kudretteki aday olmak üzere yaptığını ve bu şekilde, elinde 2. tur için bir pazarlık gücü oluşturmak istediğini de es geçmeyelim.
tabi bu iki ekstra adayın hep ve sadece muhalefet adayının oylarından çalacağı gibi sıkıntılı bir değerlendirme var ancak özellikle son 10 gündür s.oğan'ın yükselişiyle, pek çok mhp seçmeninin " bir oy s.oğan'a bir oy mhp'ye" davranışına yöneldiğini hem yurtdışı oylarının gidişatından hem de sahadaki beyanatlardan görmek mümkün..
bu arada çok acayip bir şey keşfettim ayak üstü, aynen tam da bu satırları yazarken oldu bu, sayın sinan oğan'ın ismini kısaltarak yazınca (s.oğan) bildiğiniz
soğan oluyor
* . o soğan ki, bu seçimin en önemli aktörlerinden biri haline geldi, gerçekten önemli. ilginç bir tesadüf, saygısızlık olarak algılanmazsa sevinirim, sinan oğan'ı gerçekten seviyorum.
neyse devam edelim, sona yaklaştık..
ne diyorduk, evet ekstra iki aday ve her birinin mevcut c.b. ve muhalefet adayından oy kırpma miktarları..
bu terazi başlangıçta çok bariz bir şekilde muhalefet adayı aleyhine görünüyordu çünkü m.ince anketlerde ( bu arada mince'nin ingilizcede "kıyma" gibi bir anlamı varmış, inanılmaz tesadüfler devam ediyor) %5-7 gibi oy oranlarında telaffuz ediliyor ve bu oyların %90-95'ini muhalefet seçmeninden alıyordu..
tabi sonrasında olanlar malumunuz..gerçi ben en parlak zamanında bile m.ince'nin %7 (yaklaşık 4 milyon ""4"" ""milyooonn"" oy yapar) alacağını asla düşünmüyordum ama 2 milyon civarını bulabileceğini (%3-4) ve bunun da zaten muhalefet adayını 50+1 den düşürebilecek zarara sebep olabileceğini öngörüyordum.
ancak günler geçti, çok şeyler değişti, sayın m.ince çıktığı her yayında, yaptığı her mitingde, kısacası ağzını her açtığında birkaç yüz bin oy kaybetti ve nihayetinde son bir haftadır tamamen gözden düşerek ana akım medyadan da teveccüh bulamaz hale geldi (ki o ana akım medyanın kimin güdümünde olduğu malumunuzdur). son kertede m.incenin 1 milyon oyu bile bulmasının mucize olduğunu düşünüyor, teşkilat mensupları ile (ki onlar da yarı yarıya azaldılar) kafası karışık, henüz ülkenin realitelerini kavrayamamış bir miktar genç seçmenden gelecek
700 bin civarı oy ile `(%1,3)
siyasi hayatını noktalayarak, kalan yıllarınıyalova kaymakamlığı` makamında memleketine hizmet ile geçireceğini tahmin ediyorum.
tabi bu oyun %90-95'i mevcut c.b. karşıtı kesimden gelecek oylar olduğundan, muhalefet adayına yine de bir miktar hasar vereceği bir gerçek.
diğer ekstra adayımız ve son 10 günde m.ince yerine parlatılmaya başlanan s.oğan'ın durumu ise biraz daha karmaşık. burada sayın oğan'ın oylarını her iki iddialı adayın oylarından bir miktar kopararak alacağı aşikar. sayın oğan'ın oylarının %35'i yine muhalefet adayından, %35'i iktidar adayından, %15'i m.ince'den dönenlerden ve %15'i de başından beri kendisini destekleyenlerden oluşacağı şeklinde bir beklentim var. yüzdeler tamamen öznel yargım ama biraz daha somutlaştırmak gerekirse, sayın oğan'ın 1,5 milyon civarı oy alacağını (%2,7) ve her iki iddialı adaydan eşit miktarda oy koparacağını düşünüyorum..
"son olarak" dedikten sonra 10 paragraf filan daha yazdım sanırım, bu kelimeleri kullanmak pek iyi bir fikir değilmiş onu da şu an anlamış oldum
*nihayetinde (yapmaa yapmaa) iki ekstra adayın toplamda 2-2,5 milyon bandında bir oy alacağını ve bunun da %4-4,5'e tekabül edeceğini öngörüyorum.
mevcut c.b.'nin, son seçimde aldığı 26 milyon oydan,
2 milyonunu kaybedeceğini (bunun 500 bini s.oğan-m.ince ye 1,5 milyonu muhalefet adayına gidecek) ve 24 milyon civarı (%43,5) oy alacağını tahmin ediyorum..
"vay efendim! 1,5 milyon insan mevcut c.b. den muhalefet adayına nasıl dönüp oy verecek!" dediğini duyar gibiyim..bu noktada deva-gelecek-saadet gibi partilerin etkisini göz ardı etmemenizi ve insanların gerçekten ama gerçekten, bilhassa da normalde bin yaşayan yılan onu soktuğunda pişman olabileceğini göz önüne alın derim..
tüm verileri yan yana getirdiğimizde muhalefet adayına kalan oyun (28,5-29 milyon) seviyesinde yani %52-52,5 olmasını öngörüyorum.
bu minvalde, oy yüzdeleri de:
k.kılıçdaroğlu :
%52,5mevcut c.b. :
%43,5s.oğan:
%2,5m.ince:
%1,5şeklinde müteşekkil olacak ve seçim ilk turda, zaten çoktandır eli yüzü düzgün anket şirketlerince belirtildiği şekilde 9-10 puan farkla bitecektir. burada ekstra iki adayın normalden yüksek yüzdelere ulaşması ise tamamen anket yöntemlerinden ve anketlerin dar kapsamlı olmasından kaynaklı olarak ortaya çıkan hesap hataları olarak değerlendirilmesi gerekmektedir.
yani şöyle örnek verebilirim, bugün izmir-istanbul ya da ankara'da sokağa çıkıp rastgele 100 kişiye adayını sorarsanız 6-7 tanesinin m.ince demesi olasıdır ve siz de bu adayın oranını %7 filan olarak bulabilirsiniz. ancak bu soruyu tüm türkiye'ye yani 55 milyon geçerli oya sahip seçmene sorarsanız 3,5-4 milyon insanı asla ama asla bulamayacağınızı biliyorsunuz..
evet sevgili dostlar..bu arkadaşınızın destekli sallaması bu sefer gerçekten de sona ermiş bulunmakta. elimden geldiğince tarafsız olmaya çalışarak
* mevcut verileri işleyerek ilgili sonuca ulaştım. bence bu sonucu aşağı yukarı, hemen her kesimden kafası biraz çalışan seçmen görebiliyor.
buradaki
en en en önemli nokta ise şu, evet, 9-10 puan fark belki
bir şekilde kapatılamaz, ama 2-2,5 puanlık fazlalık
bir şekilde eksiltilebilir.. zaten iktidarı için de muhalefeti için de bütün mesele şu anda bu..seçimi 2. tura bırakmak ya da bırakmamak. seçim 2. tura kalırsa, o 2 haftalık süreçte yaşanabilecekleri öngörecek bir veri setim maalesef yok. yani her şey olabilir..literaly, her şey..
velhasıl, ensemi karartmıyor, sonucun memleketimiz için
iyi olmasını diliyor, sevgilerimi sunuyorum.