yapay zekanın tıp doktorluğunu yok edecek olması 6

bunu şöyle düşünün yapay zeka x mesleğinin işini kolaylaştırdı.
bir hasta yapay zeka tarafından ön değerlemeye tabi tutulacak, önce 112 çağrı merkezi yapay zeka karşılayacak aynı anda binlerce kişiye yanıt verebilecek, ön taramadan geçirecek, anında arayan kişinin konumunu tespit edecek, gereğinde hızlıca ambulans yönlendirecek, acil serviste yine ön değerlemeye tabi tutulacak yapay zeka tarafından, bütün geçmişi, şikayetleri ilaçları çok hızlı bir şekilde sorgulanacak, acil müdahele gerektiği düşünülenler hemen yönlendirilecek, ekg, kan, tomografi hızlı ve doğru bir şekilde raporlanacak, vakit kaybı minimuma inecek, raporlar (ilaç, istirahat vb) , çok hızlı bir şekilde çıkarılabilecek, hekimler de karar verici ve son müdahele edici olacaklar. şöyle düşünün bugün uçaklar otomatik pilotla ilerleyebiliyor ama yine de pilot bulunuyor, sonuçta sorumluluk alan ve gerektiğinde tüm sistemleri kontrol edip müdahele edebilecek birisi bulunması gerekiyor. bugün navigasyon nasıl yaşamamızın bir parçası ve güveniyorsak yapay zeka bazı gereksiz angarya işleri kaldıracak ama işin verimini, hızını , doğruluğunu artıracaktır, bizim tam da ihtiyacımız olan şey de budur, otomobil icat edilince nasıl at arabacılığı bitip, şoförlük mesleğinin yolu açılmışsa, bugün de artık yapay zeka ile bir çok angarya ortadan kalkacak ve işler çok hızlı ve verimli hale gelecektir, liyakatsizlik te otomatikman ortadan kalkacaktır...

çok basit bir algoritma ile mevcut durumu simüle edebilir. hayali bir programlama dili ile örnekleyelim.

# sistem açılışı
print: merhaba
input: hasta bilgileri
goto: $.tahlil
wait: random(1 hafta~1 ay)

print: sorununuz neydi?
input: sorun | clear: sorun
register: $.tahlil
print: kanser olabilir
goto: $.emar : $.tomografi
wait: random(1 hafta~1 ay)

register: $.emar : $.tomografi
print: kanser değilmiş
search: promosyonlu ilaçlar
register: maksimum promosyon
print: bunu kullanın gelin
wait: random(1 hafta~1 ay)

loop:karaciğer or böbrek çökene kadar
(
print: hoşgeldiniz nasıl oldunuz?
input: yanıt | clear: yanıt
print: ilaca yanıt vermezse ameliyat gerekebilir.
search: promosyonlu ilaçlar
register: maksimum promosyon
print: bunu kullanın gelin
wait: random(1 hafta~1 ay)
check: $.karaciğer : $.böbrek
if result = çökmüş | register: sevk
)

ekleme: mesele maalesef tanı cihazları üzerinden finanse edilen kurumlar ve ipi gevşek bırakılan ilaç firmaları. peki ya doktor?

çok doktor arkadaşım var ve yüz yüze çok defa ağır eleştirdim ama iş göründüğü gibi değil. özetle doktorun üzerine yasal ve maddi baskı yapan sisteme kafa tutma şansı yok. teoride var ama riskleri çok yüksek. ben doktor olsam ben de alamazdım o riski. yukarıdaki mizahi algoritma "sistemin işleyişidir"

durumun farkında olan ve ilaç firmalarına teslim olmamış vicdanlı doktorlarımızın affına sığınarak...

ar-ge çalışmalarında görev alan arkadaşlar varsa eğer, kafayı kaldırıp hastanın yüzüne bakma özelliği eklenirse çok mutlu olurum.

bunun türkiye'de olabilirliğini savunan arkadaşlar, her vatandaşın semptomlarını net olarak ifade edebildiğini falan sanıyor herhalde. sedyeye sırt üstü uzanın dediğimde yüz üstü yatan insan oranını buraya yazsam kavga çıkartırsınız. bir dakikada tanı koyan makineymiş, önündeki kuyruk beceriksizler yüzünden ziraat atm'sini aratmazsa ben de bir şey bilmiyorum.

avrupa'da medikal yapay zeka sektöründe çalışan bir yazılımcı olarak kısmen katılıp kısmen de katılmadığım önerme. başlığı okuduğumda gözüme çarpan bariz yanlışları düzeltmek istiyorum:

1) öncelikle bu konuyu eleştiren doktorlar çin ve hindistan gibi ülkerde doktor/hasta oranının dibe vurduğunu göz ardı ediyorlar. çin hükümeti bekleme odalarındaki süreyi kısaltmak ve doktorun işini kolaylaştırmak için yapay zeka'ya çok büyük yatırımlar yaptı. doktorlara erişimi çok kısıtlı olan afrika ülkelerinde ise yapay zeka kilit rol oynuyor. fakir insanlara sağlık hizmeti dağıtması açısından bu tip uygulamaların en büyük gelir kaynakları sosyal fonlar. türkiye'de çok fazla sosyal fon olmadığı için medikal yapay zeka sektörünü özellikle avrupa'da daha yaygın görüyoruz.

2) doktorları eleştiren arkadaşların kafasındaki imaj anladığım kadarıyla karanlık bir odada toplaşıp sürekli olarak kod yazan ve yapay zeka üreten 50 60 tane yazılımcı olduğu yönünde. bu çok saçma bir düşünce. yapay zeka denilen şey, machine learning'den farklı olarak, uzun bir karar ağacıdır (decision tree). karar ağacı üretebilmek için insan bilgisini makinenin anlayabileceği şekilde modellemeniz gerekir. medikal alanda bu modellemeyi doktorlar yapmak durumunda. bu sebeple medikal yapay zeka şirketlerinde yazılımcıdan çok doktor çalışıyor (kendi iş arkadaşlarımdan biliyorum)

3) yapay zeka insan hatasını minimize ettiği için en azından doktorlar kadar, ve hatta daha da kesin tanı koyabiliyor (günümüz teknolojisiyle - android/ios uygulamaları mevcut). ayrıca 23andme gibi servislerden alınan genetik datanız ve akıllı telefonunuzdan toplanan sensör datalarınız sayesinde kişiselleştirilmiş tanı koyma özelliği de günümüzdeki medikal yapay zeka şirketlerinin şu anki gündemi olmuş durumda. öyle ki bazı hastalıkların sadece genetik olarak bu hastalığa yatkın insanlarda gözlemlendiğini görüyoruz. bu tip hastalıkları doktorlar genelde ıskalıyor (bu bir yorum değil istatistik). her şeye rağmen bu tip durumlarda bile medikal yapay zeka doktorun yerini almak yerine, ona doğru yolu göstermek için var.

oxford üniversitesi’ndeki ‘insanlığın geleceği enstitüsü’ (future of humanity ınstitute) araştırmacılarından katja grace’in başını çektiği bir ekibin raporuna göre:
robotlaşma yüzünden kimler ne zaman işsiz kalacak?

"uzmanlara göre yapay zeka 2027 yılında araç (otomobil, kamyon) kullanmada insanlardan daha başarılı olacak. farklı dillerden mükemmel çeviri yapma konusunda 2024’de insanları geçecek. 2026 yılında eksiksiz lise ödevleri yazabilecek. daha karmaşık görevlerin ise daha ileri tarihlerde gerçekleşmesi öngörülüyor. mesela yapay zekanın çok satan bir roman yazmasının 2049’da ve kendi kendine ameliyat yapmasının 2053’de gerçek olacağı tahmin edilmiş."

*uzmanlara göre go oynayan bilgisayarlar 2028’de insanları yenmeye başlayacaktı. oysa alpha go yazılımı 2016’da güney kore go şampiyonu lee sedol’ü ve sonra da dünya go şampiyonu çinli ke jie’yi yendi. kısacası yapay zeka tahminlerden 10 yıl önce gelişti

ilk robot doktor göreve başladı bile:
https://m.sabah.com.tr/…robot-doktor-goreve-basladi

nasa'nın mars'a yollayacağı robot doktor:
https://youtu.be/cqpz5uwbf34