eveeet,
24 haziran 2018 cumhurbaşkanlığı seçimi sonuçlarından sonra, bizzat 5 yil once siktirip gitmis biri olarak yaptigim arastirmalar sonucu; amerika, ingiltere ve almanya'ya gitmenin bazi yollarini anlatmaya karar verdim. gun icerisinde de burayi editleyip daha da uzatacagim olayi. ulasabildigim kadar insana ulasayim, bu kokusmus ulkeden 1 tane beyin bile kurtarabilirsek kardir bu saatten sonra.
on not: malesef bu secenekler finansal olarak cok ucuz secenekler degil, ben gittigimde dolar 1,75 civarindaydi, daha makuldu. ancak yapmak istedikten sonra bir sekilde yol yordam bulacak insanlar da vardir burada, o yuzden yine de anlatacagim.
amerika birlesik devletleri:
kisa bilgi: universite mezunu iseniz, amerika'da 9 aylik bir sertifika egitimi sonucu 1 yillik calisma ve oturma izni aliyorsunuz.
universite mezunu oldugunuz icin, sadece sertifika egitimi alarak bunu yapabilirsiniz. tum amerikan egitim kurumlari arasinda
ucla extension fiyati en uygun yerlerden biri, 9 aylik
marketing sertifikasinin ucreti sadece $5800 ve bunu 3 taksit olarak kredi karti ile odeyebiliyorsunuz. bu 9 ay boyunca haftada 2-3 gun, yarim gun dersleriniz olacak ve geri kalan zamanda isterseniz okula bagli olan alanlarda (muze, kutuphane, kafeterya vs.) calisip saatlik $12-13 kazanabilirsiniz, veya undocumented olarak alisveris merkezlerindeki, hollywood bulvari uzerindeki standlarda saatligi $10'a da calisabilirsiniz. veya bilisim/bilgisayar alaninda bir isiniz varsa cok rahat bir sekilde internetten freelance is bulabilirsiniz, kimse
social security number veya calisma izni sormaz oyle bir durumda.
$1000-$2000 civarinda kullanilacak araba bulabilirseniz, sehrin 30-40 dakika disinda oda arkadasi da bularak aylik kisi basi $500-600'a konaklayabilirsiniz, ancak sehrin icindeyseniz kisi basi $800-900'a cikabilir. tek basima kalmak istiyorum derseniz de ortalama bir yerde studyo daire ucretleri $1300'den basliyor, bir apartmanin icinde ozel oda, paylasimli banyo ise yaklasik $1000 tutuyor. $100 civari da elektrik, su, internet, telefon masrafi var. ben ilk geldigimde hollywood'da $1600'a 1 odali bir ev tuttum arkadasimla, o $1000 verip odayi aldi, ben $600 verip oturma odasini aldim mesela. ancak konaklama fiyatlari asagi yukari boyle.
bu yontemin soru isaretlerinden biri "ee 1 senelik calisma izni bitti zaman nolacak?" iste burada is biraz size dusuyor. eger alaninizda iyi bir calisansaniz, girdiginiz firmaya bagli olarak isvereniniz size sponsor olarak size
h1b vizesi cikartabilir. bunun isveren icin avantaji, normalde yillik $60.000 odeyecegi bir calisana, gocmen oldugu icin $40.000 odeyip daha ucuza calistirabiliyorlar. cunku isverenden cok gocmenin ona ihtiyaci var, bu isi kaybetmemek ve amerika'da kalabilmek icin cok daha siki calisacak ve ucretinde buyuk bir indirime gidecek. ancak bu gozunuzu korkutmasin, turkiye'de buyuk ve kucuk firmalarda calismis biri olarak amerika'da calistigim aile sirketi bile turkiye'deki tum tecrubelerimden daha iyi ve yapiciydi. bazen bazi ilanlara denk gelirsiniz ozellikte
stem ve bilisim alaninda, neredeyse yeni mezun biri icin 5 yillik tecrube ve 10 yillik tecrubenin getirecegi ozellikleri isterler. ancak bu genellikle firmalarin gocmenlik ofisine: "bak biz ilan verdik aradik, amerika'da hic buna uygun calisan bulamadik, o yuzden gocmen aliyoruz" demesini saglayan bahanelerden biridir. cunku amerika ve avrupa'da ise gocmen alabilmek icin once kendi iclerinden birisini bulmalarini istiyorlar, bulamazlarsa ancak gocmen icin is iznine basvurabiliyorlar, bunlar da gozunuzu korkutmasin. basvurun heryere, deneyin.
bir diger secenek ise evlilik. ucla extension'dan tanidigim (ultra zenginler haric) turklerden yarisindan fazlasi evlendi ve burada kaldi. calisma izniniz bitmeden evlenip
adjustment of status basvurusu yaparsaniz, is degistirmediginiz surece tum surec tamamlanana kadar, yani
green card'iniz gelene kadar calismaya devam edebiliyorsunuz legal olarak, yani is izniniz bitmiyor. trump sagolsun isler yavasladi, islemler yaklasik 1 sene suruyor, ona gore hazirlanin. eger zamanlama tutmazsa, calisma izniniz biterse bir 3 ay daha kalabiliyorsunuz, 3 aydan fazla kalirsaniz ve evli degilseniz
out of status durumuna dusuyorsunuz. ancak bir suc islemediginiz surece ozellikle los angeles'ta bu cok sorun degil, ertesi gun sizi arayip ulkeden atmak icin kimse gelmiyor, ama yine de ufak bir riski var tabiki. ancak isin pozitif tarafi, atiyorum 6 ay boyunca out of status olarak kaldiniz, bir es buldunuz ve evlendiniz. ulkeye legal bir giris yapmis oldugunuz icin (bu durumda ogrenci olarak f1 vizesi ile giris yaptiniz) ve amerikan vatandasi ile evlendiginiz icin devlet baba sizi affediyor, iyi hadi kerata gel al calisma iznini diyor adjustment of status basvurusundan sonra. bunu yapan 2 insan tanidim, ikisi de evliliklerini devam ettiriyorlar, 10 yillik green card'larini aldilar, mutlular.
en cok bilgi sahibi oldugum konu bu, simdi ingiltere ve almanya hakkinda yuzeysel bilgiler vereyim:
ingiltere:
oncelikle su basliktan biraz daha bilgi alabilirsiniz:
ankara antlaşmasıkisa bilgi: atiyorum evden yapabilecek bir isin var, mesela grafik tasarimci. diyorsunki, bak haci ben iste 1200 sterlin ofisime (evime) veriyorum, 500 sterlin bilgisayar, 200 sterlin su aletler falan fistan, toplam 10.000 sterlin yatirim yapacagim size, bana oturma ve calisma izni verir misiniz? yani sermaye gosterip basvuruyorsunuz. gozunuzu sakin korkutmasin,
5 yil once mersin'li bir ayakkabi boyacisi, sadece 500 sterlinlik sermaye ve iyi bir avukat ile gitti aldi catir catir bu izni.
almanya:
bu hem universite, hem lise mezunlari icin yapilabilecek en ucuz ve yapici yontemlerden biri bence. malesef cok bilgim yok ama yol gostermek adina yuzeysel olarak yaziyorum bunlari. almanya'da tum universiteler devlet universitesi ve belli bir duzeyde almanca biliyorsaniz, yilligi 2000 euro civari olan devlet universitelerinde 4 yil okuduktan sonra, 18 ay sureyle oturma izninizi uzatabiliyorsunuz. bu ne demek? universitenin son sinifinda, ozellikle muhendislik ve bilisim alaninda is arayabilirsiniz, is bulamasaniz bile 18 ay daha herhangi bir iste calisabilir, hayatinizi kazanabilirsiniz demek. zaten turk yogunlugu fazla, illa birsey cikartirsiniz orada gittikten sonra. ama zaten parlak bir ogrenciyseniz son sinifta is bulma sansiniz cok yuksek, en kotu yilligi 50.000 euro'ya ise baslarsiniz. yani turkiye'de yeni mezun muhendis olarak kazanacaginiz paranin yaklasik 10-12 kati. is bulduktan sonra zaten is blue card'a kadar gidiyor, gittikten sonra bunlarin hepsi cozulecek seyler.
kacin kurtarin kendinizi.