eline güç ve cezadan muafiyet hakkı vermedikçe bilinemez.
Sık geçen başlıklar
insan özünde kötü müdür iyi midir 8
ekşi'de görinsanı tanımak için çocuk'u gözlemek gerek. insanın özü o çocuktur.
yetişkin birey, bir kültür bitkisidir.
çocuklarsa herkesin bildiği gibi saf çıkarcı, acımasız ve son derece egosantriktir.
sokrates, kötü insanın cahil olduğu için kötülük yaptığını söylerdi.
müslümanlar için referans: hz muhammed de kendisine işkence edenler için “ tanrım affet; çünkü onlar bilmiyorlar” demişti.
yani sadece eğitimli, akıllı, görgülü insan iyidir; gerisi tam bir ırıspı çıcığıdır.
john lock edit:” insan tabula rassa'dır, diyene de kafam girsin, çok afedersin.
aydınlanmayı hep böyle götten anladığınız için iki kahveye 300 lira verdim az önce pü abv.
yetişkin birey, bir kültür bitkisidir.
çocuklarsa herkesin bildiği gibi saf çıkarcı, acımasız ve son derece egosantriktir.
sokrates, kötü insanın cahil olduğu için kötülük yaptığını söylerdi.
müslümanlar için referans: hz muhammed de kendisine işkence edenler için “ tanrım affet; çünkü onlar bilmiyorlar” demişti.
yani sadece eğitimli, akıllı, görgülü insan iyidir; gerisi tam bir ırıspı çıcığıdır.
john lock edit:” insan tabula rassa'dır, diyene de kafam girsin, çok afedersin.
aydınlanmayı hep böyle götten anladığınız için iki kahveye 300 lira verdim az önce pü abv.
(bkz: tabula rasa)
konu ile ilgili olarak (bkz: rope) filmi izlenebilir. alfred hitchcock'un 1948 yılında çektiği film, iyilik, kötülük, alt insan, üst insan gibi kavramları yine o ilgi çekici üslubuyla anlatıyor. filmde freud'dan nietzsche'ye kadar konuya temas etmiş kişilerden izler bulmak mümkün. tek mekânda geçen, diyaloglarıyla başlıkta söz edilen konuya dair düşünmeye sevk ediyor.
filmden bir replik:
"entelektüel ve kültürel açıdan üstün insanlar geleneksel ahlak kavramlarının üzerindedir. iyi ve kötü, doğru ve yanlış olağan insan için; aşağı sınıf insan için icat edilmiştir. çünkü bunlara ihtiyaçları vardır".
filmden bir replik:
"entelektüel ve kültürel açıdan üstün insanlar geleneksel ahlak kavramlarının üzerindedir. iyi ve kötü, doğru ve yanlış olağan insan için; aşağı sınıf insan için icat edilmiştir. çünkü bunlara ihtiyaçları vardır".
bu sorunun cevabı için ilk önce iyi ve kötü kavramlarının ne olduğunun tanımlanması gerekiyor. evrensel olarak kabul gören bir iyi ve kötü kavramı gerçekten? bir grup için iyi olan insan başka bir grup için kötü olabilir. örneklerle ilerleyelim:
* hayatı boyunca suç işlememiş, yere bile tükürmemiş etrafındaki insanlara yardım eden biri var diyelim. ancak kendisi sokak hayvanlarının, başı boş köpeklerin uyutulması gerektiğini düşünüyor.
sokak hayvanlarından rahatsız olan insanlara göre bu arkadaş iyi biri, gecenin kör vakti 4-5 tane köpeğin saldırmasından korkanlar için iyi bir şey söylüyor. ancak hayvan hakları aktivistlerine göre bir canlının yaşam hakkının elinden alınmasını istediği için kötü biri.
* yine yukarıdaki özelliklere sahip ancak ekstra olarak sokak hayvanlarının uyutulmaması gerektiğini düşünen biri var diyelim. onların da yaşama hakkı olduğunu ve bu hakkın ellerinden alınmaması gerektiğini düşünüyor.
kendisi eşcinselliğin bir hastalık olduğunu, eşcinsellerin rehabilite edilmesi gerektiğini savunuyor. bu arkadaş, muhfazakâr kitleye göre iyi biri üstelik hayvan haklarını falan da savunuyor. ancak eşcinsel haklarını savunanlara göreyse kötü biri.
* üçüncü arkadaş, ilk örnekteki gibi naif bir insan üstelik hayvanların uyutulmaması gerektiğine, eşcinsellerin toplumda ötekileştirilmemesi gerektiğine inanıyor ve bunu savunuyor. ayrıca kürtajı da savunuyor.
bu arkadaşımız hayvan haklarını savunucularına, eşcinsel hakları savunucularına ve kadın hakları savunucularına göre iyi birisi. ancak kürtajın cinayet olduğunu düşünen kitleye göreyse bir cani.
örnekleri bu şekilde artırabiliriz. hatta son ve daha uç bir örnekten gidelim: adolf hitler.
hitler, bugün birçok insana göre dünyanın gelmiş geçmiş en gaddar, en cani, en kötü insanlarından bir tanesi ve hatta birincisi. ancak aynı zamanda yine birçok insana adolf hitler yaptıklarında haklıydı.
örneklendirdiğimiz bu karakterlerden bazılarını bu entry'yi okuyanların kimisi iyi birisi kimisi ise kötü birisi olarak görecek.
dolayısıyla insan özünde iyi ya da kötü değildir. insan özünde insandır, nötrdür. savunduğu fikirlere göre kimileri tarafından iyi kimileri tarafından kötü olarak algılanır.
* hayatı boyunca suç işlememiş, yere bile tükürmemiş etrafındaki insanlara yardım eden biri var diyelim. ancak kendisi sokak hayvanlarının, başı boş köpeklerin uyutulması gerektiğini düşünüyor.
sokak hayvanlarından rahatsız olan insanlara göre bu arkadaş iyi biri, gecenin kör vakti 4-5 tane köpeğin saldırmasından korkanlar için iyi bir şey söylüyor. ancak hayvan hakları aktivistlerine göre bir canlının yaşam hakkının elinden alınmasını istediği için kötü biri.
* yine yukarıdaki özelliklere sahip ancak ekstra olarak sokak hayvanlarının uyutulmaması gerektiğini düşünen biri var diyelim. onların da yaşama hakkı olduğunu ve bu hakkın ellerinden alınmaması gerektiğini düşünüyor.
kendisi eşcinselliğin bir hastalık olduğunu, eşcinsellerin rehabilite edilmesi gerektiğini savunuyor. bu arkadaş, muhfazakâr kitleye göre iyi biri üstelik hayvan haklarını falan da savunuyor. ancak eşcinsel haklarını savunanlara göreyse kötü biri.
* üçüncü arkadaş, ilk örnekteki gibi naif bir insan üstelik hayvanların uyutulmaması gerektiğine, eşcinsellerin toplumda ötekileştirilmemesi gerektiğine inanıyor ve bunu savunuyor. ayrıca kürtajı da savunuyor.
bu arkadaşımız hayvan haklarını savunucularına, eşcinsel hakları savunucularına ve kadın hakları savunucularına göre iyi birisi. ancak kürtajın cinayet olduğunu düşünen kitleye göreyse bir cani.
örnekleri bu şekilde artırabiliriz. hatta son ve daha uç bir örnekten gidelim: adolf hitler.
hitler, bugün birçok insana göre dünyanın gelmiş geçmiş en gaddar, en cani, en kötü insanlarından bir tanesi ve hatta birincisi. ancak aynı zamanda yine birçok insana adolf hitler yaptıklarında haklıydı.
örneklendirdiğimiz bu karakterlerden bazılarını bu entry'yi okuyanların kimisi iyi birisi kimisi ise kötü birisi olarak görecek.
dolayısıyla insan özünde iyi ya da kötü değildir. insan özünde insandır, nötrdür. savunduğu fikirlere göre kimileri tarafından iyi kimileri tarafından kötü olarak algılanır.
insan bir hayvandır.
iyilik ve kötülüğün icadı din kavramının oluşmasıyla hayatımıza girmiştir.
eğitilmeyen bir insanın vahşi hayvandan farkı yoktur.
eğitimden kastım e=mc2 değil bu arada.
iyilik ve kötülüğün icadı din kavramının oluşmasıyla hayatımıza girmiştir.
eğitilmeyen bir insanın vahşi hayvandan farkı yoktur.
eğitimden kastım e=mc2 değil bu arada.
kötüdür, vicdansızdır, vahşidir. insan diye bir şey olmamalıdır.