dickinsonvari 1

dinleyici kitlesi üzerinden yorum yapılması abes olan kıyaslama.
yahu dinleyici kitlesi ergen diye bir grubu yerden yere vurmak nedir? grup üyeleri "ulan bizi ergenler dinliyor, biz başka türlü müzik yapalım" mı desin?
duman 90ların seattle menşeili grunge müziğini türkçe sözlerle yoğurmuştur, mor ve ötesi ise daha alternatif bir gruptur, yazıldığı gibi suede'e ve başka bazı gruplara benzer bir sound'a sahiptir. birbiriyle kıyaslanması müzikal anlamda çok zordur.
müzikal kalite anlamında ikisinin de ilerlemiyor olduğunu, hatta duman'ın durduğunu, 7 senedir albüm çıkarmadığını söylemek gerekir. yazıldığı gibi duman'ın (bkz: dünya yalan söylüyor) gibi bir albümü olmasa da bence mor ve ötesi'nin de (bkz: yanıbaşımdan)(bkz: kırmış kalbini)(bkz: ah) kadar kuvvetli şarkıları yoktur. kaç kere bu şarkıları dinlerken hıçkıra hıçkıra ağladığımı bilirim. müzikal kalite olarak ben ikisinin birbirine yakın olduğunu düşünüyorum: ikisinin de muazzam şarkıları var, ikisinin de rezalet işleri var. bununla beraber yazıldığı gibi mor ve ötesi'nin müziğinin daha katmanlı, komplike ve lezzetli olduğunu düşünüyorum, duman'ın pek çok şarkısının sound'u birbirinin aynı oluyor.
müzikalite dışında mor ve ötesi'nin topkapı'da yaptığı senfonik konser gibi kaliteli bir canlı kaydı varken duman'ın böyle bir kaydı yoktur. duman konserlerine pek de özen göstermeyen bir gruptur; gelirler, çalarlar, söylerler, giderler. mor ve ötesi daha ciddidir, daha muntazam giyinirler, konserlerine daha iyi hazırlanırlar, seyirciye kendilerini daha değerli hissettirirler.
grup üyelerine bakarsak hem duman'ın gitaristi batuhan mutlugil hem mor ve ötesi'nin gitaristi kerem özyeğen gayet yetenekli ve başarılı gitaristlerdir. harun tekin ile kaan tangöze'yi kıyaslamak mümkün değil bence zira ikisi tamamen farklı zevklere hitap eden güçlü vokallerdir. harun tekin'in sesi duman şarkılarına gitmez, kaan tangöze'nin sesi de mor ve ötesi şarkılarına.
iki grup da son derece muhaliftir, duman göstere göstere yaparken mor ve ötesi derinden göndermeler yapar, herkes anlamaz. ben ortaokuldayken hiçbir şey anlamıyordum, üniversitede anlamaya başladım mor ve ötesi'nin liriklerini.
başta dediğim gibi müzikal olarak birbirinin benzeri olmayan gruplardır. mor ve ötesi red hot chili peppers gibi, muse gibi bir gruptur hatta bence ikisinden de iyidir. duman ise alice in chains gibi, pearl jam gibi bir gruptur, daha grungedır, daha arabesktir. öyle ki benim gözümde pearl jam'in black şarkısıyla duman'ın yanıbaşımdan'ı birbirini tamamlayan iki parçadır, hep ikisini art arda dinlerim.
yeküne vurduğunuzda ben mor ve ötesi'nin daha iyi olduğunu düşünüyorum ama bu duman'ın kötü bir grup olduğu anlamına gelmiyor. duman bence türkiye'de yapılmış en damar şarkılardan birkaçını bestelemiştir ve bu da takdire şayandır. ama hadin artık stüdyoya girip yeni bir albüm kaydedin de dinleyelim be, kaç senedir aynı şeyleri dinletiyorsunuz.^*