tusaş t/f-x 4

bugün ilk uçuşunu yapmış, çok güzel haber. umarım abd f16 ve f35 verecek diye geliştirilmesinde bir gevşeme olmaz. bu uçak bizim ve müttefiklerimiz için çok önemli.

uçağın en önemli parçalarından biri olan burnundaki aesa radarını aselsan üretiyor, diğer aviyonikler de çok büyük oranda yerli üretim.

yerli motoru da şu an tasarım aşamasında ama onun seri üretime geçmesine nereden bakarsan daha bir 10 yıl var, kolay değil. yine de bir yerden başlamak lazım. 2028'te teslim edilecek olanlar yabancı veya ortak üretim motorla üretilir, ilerleyen yıllarda yerli motor devreye sokulur.

sihalar da ilk çıktığında yabancı motorları vardı, şimdi bir çoğu tei'nin ürettiği yerli motorla uçuyor. bu işler adım adım oluyor.

bürokrasimizi fetö ve benzeri amerikan mandacılarından daha önce kurtarabilseydik, bugün savunma sanayimiz de, motor teknolojimiz de çok daha ileride olurdu. ama geç olsun, güç olmasın.

biraz tombul olması hem mantıklı hem de mecburiyetten olan uçak.

kardeş, bizim imal ettiğimiz ve uçağın burnuna montajlanacak teknoloji(aselsan aesa radar, ew, irst, eots meots kızılötesi zımbırtılar) rakiplerine göre teknolojik seviyemiz dolayısıyla biraz irice, minyatürizasyon konusunda sorun yaşayabiliyoruz(aselflir olaylarını hatırlar bilenler). abd'nin f-22 raptoru göze hoş gelecek şekilde daha zarif ama doğru düzgün silah taşıyamıyor, atabildiği max bomba 400 kilo mu ne. onu da milyar dolar ve milyon saat emek harcayıp soktular uçağa. keza görev uçuşunun %99'unda radarını açmadan awacs'lardan gemilerden, yer konuşlu radarlardan, hatta uydulardan çektiği pasif veriyle uçuyormuş. nedennn? çünkü neden olmasın? o abd, adama f-22 lazım. ağır yük işini yapacak başka platformları var. bizimkinin burun altı ve üzerinde gömülü irst ve eots olması bile multirol bir şey istediğimizi gösteriyor. ki multirollerin ferrarisi f-35'in tombul hatlarıyla az dalga gecmediler

bak abd ile motor sorunu yaşamayalım, aselsan elektroniğiyle az da içini dolduralım şu haliyle bile gayış gibi uçak. 60 bin lb itkisi var, hud yok, bayağı yük potansiyeli var, abd'nin f-22'ye koymadığı kizilötesi ab tarzı kızılötesi sensörleri var, üstelik ab tayfununa göre kasası görünmez temiz bir makina.

yaani beğenmeyebilirsin lakin saçma sapan insanlar, saçma sapan yerlerden eleştiriyor. bir sürü avrupalının çeyrek yüzyıldır eurofaytırları adam edemeden emekli etmeye hazırlandığı ortamda sen 5. nesil uçak yapmaya kalkıyorsun. bırak da biraz esinlenme, ithal alt sistem kullansın adamlar.

tamam çok pahalı, ama iyi yanı para ülkenin katma değer üretebilecek doktoralı mühendislere, teknolojiye yatırım yapmış alt yüklenicilere kobilere felan gidecek. yani faydalı yerlere kaynak transferi olcak. bunu ortada proje bile olmadan yapıyor gelişmiş ülkeler. pahalılığı zararsız bir pahalılık yani.

edit: bazı idraksızlar mesajla “adamlar 70'lerde yapti bunu, parasını verir daha iyisini alırdık, şurasını beğenmedim bla bla bla diye sacmalıyor. bu arkadaşların durumsal farkındalığında ciddi sıkıntı var sanırım. olm bize f16 bile vermiyorlar, f-35'i , rafelleyi felan geç. ingiltere emekli edeceği kısıtlı ilk nesil eurofighterleri teklif etti ona bile maraza cikardi ab ortakları. eldekiler eskiyor. komşu ülkelerin f15, f35, rafelle, eurofighter, mirage, su57, su 35'lerden oluşan filoları var. ve sana modern uçak satmiyor kimse. bak tekrar düşün projeyi şimdi.

eski savunma sanayi personeli olarak şöyle bir şey söylemek istiyorum.

bu uçağın yapılmasından dolayı o kadar kıvanç doluyum ki ancak mevcut hükümetin politikası yüzünden yurt dışına giden insanlar yüzünden gecikecek.

öyle nitelikli insanlar gittiler ki kafayı yersiniz. şu an o insanların bıraktığı projelerin ekmeği yeniyor. umuyorum o insanlar seçimden sonra geri dönerler.

ne zaman girsem sinir krizi ile gülme krizi arasında git-gel yapmaktan sinir sistemimde fatigue yapan başlık.

biri, formülü deşifre etmiş^*: "tei, 1 milyar dolar bütçe, 2 yıl takvim"
masum.
seni tanımak istiyorum yiğidim beni mutlaka ara

birçok hemşehrimizin hiçbir dayanağı olmadan alaycı eleştirilerine maruz kaldığımız bu programda deşifreci arkadaşın yerli mühendislere duyduğu güvenden ötürü onore oldum. ancak bu yüklenici, bu bütçe ve bu takvim ile niyet edilen hedefe ulaşmak mümkün olmayabilir ^*

yine aynı entryde^* milli muharip uçak için "eski teknoloji"^* denmiş.
reyiz neresini beğenmedin? söyle, hemen son güncelleme yamasını yabışdıralım.

bu program, bir ürün geliştirme programı olmaktan ziyade bir teknoloji geliştirme ve kabiliyet kazanımı programıdır. yani programı tamamladığımız gün programın çıktısı olan ürün state of the art teknolojiye sahip olmasa bile o programın yürütülmesi sırasında;
•öğrenilecek dersler,
•transfer edilecek know-how,
•kurulacak arge enstitüleri ve otoriteler^*,
•inşa edilecek test ve imalat altyapıları,
•geliştirilecek patentli malzeme ve proses teknolojileri
birer asset olarak baki kalacak ve state of the art teknolojiye sahip ürünleri geliştirme yolunda hizmet edecektir. bu programın esas çıktısı budur, uçak değil.

bunlara ilaveten en çok dem vurulan hedenin yerlilik olduğuna yemin edebilirim ama ispatlayamam.
bu da başka bir entrynin konusu olsun.

son olarak bu tip savunma sanayisi programlarını destekleyen ve bu programlarda görev alanların çoğu hükümet yanlısı/destekçisi değildir. zaten bu tip teknolojilerin geliştirilmesi ilk etapta geliştirici ulusa fayda sağlasa da uzun vadede tüm insanlığa hizmet etmektedir. ruslar ve amerikalıların ay'a gitme yarışı, ne demek istediğimi açıklamak için iyi bir örnek olabilir.