çay kültürüdür.
birkaç aydır rus klasiklerine verdim kendimi. istisnasız tüm roman karakterleri çay manyağı. sürekli semaver kuruyorlar. en zor anlarda bile çay içmekten vazgeçmiyorlar.
örneğin,
dostoyevski'nin ünlü yapıtı
suç ve ceza romanının başkahramanı olan
raskolnikov. 2 kadını öldürmüş baltayla. polisler ve sorguçlar delil arıyorlar, üstünde psikolojik baskı kurup sorguya çekiyorlar onu. sürekli sıtma nöbetleri geçiriyor. annesiyle kızkardeşi petersburg'a gelmiş, kafasında deli sorular, günlerdir boğazından aşağı bir lokma geçmemiş; bu kadar dert tasa var ama o kıç kadar odasına geçince "
nastasya çay var mı" diye soruyor. sonra
razumihin'in yanına uğruyor. onun da sefaletten götüne giyeceği don yok. tüm eşyaları rehinde. "dur sana bi çay koyim" diyor. lan çayın sırası mı?
acaba çay hala rusların vazgeçilmezi mi diye düşünürken tv'de rus yapımı
maşa ile koca ayı isimli çizgi filmine denk geldim geçenlerde. bizim trt'de de gösteriliyor sabahları. oradaki koca ayı karakteri semaveri yanından ayırmıyor.
aha böyle :)diyeceğim şu ki; sosyal medyada yapılan onca çay geyiğine rağmen çay konusunda türkler, kesinlikle rusların eline su dökemez. adamlar içki masasında bile çayı ayrıca içiyorlarmış.
bizim tanzimat sonrası ve cumhuriyet dönemi eserlerini de çokça okudum ama hiçbirinde "bir çay koy da kendimize gelelim azizim" diye bir şeye denk gelmedim.
çay, rus kültürünün kadim bir unsuru. biz ise çayı çok sevsek de galiba daha sonradan haşır neşir olmuşuz.
edit: arkadaşlardan gelen mesajlar üzerine bir iki ek bilgi.
1)
neuron arkadaşın hatırlattığı üzere osmanlı'dan beri bizde çay değil kahve kültürü hakimmiş. ayrıca 3-4 nesil öncesine kadar bizde çay lüksmüş.
2)
ssgnin yegeni arkadaşımıza göre çizgi filmde yapılan vurgu çay değil "semaver"miş. semaver zaten rusların simgesiymiş. ayrıca
semaver, rusça bir kelimeymiş.
sama=kendi
var(it')=kaynamak
samavar'dan semaver olarak bizim dilimize de geçmiş.
3)
manzikert nickli yazar, türklerin çay kültürünün ruslardan daha eski olduğunu belirtiyor:
"rusya(muskovi beyliği) 1400'lere kadar küçük kabile gibi. türk hükümdarların boyunduruğu altında yaşıyorlar. çay da çin kültürüne ait bir içecek. malum türkler milattan önceki çok kadim zamanlardan beri çinlilerle bir arada. haliyle çay bizim kültürümüzde daha eski bir içecek. çay nemli bölgelerde ekiliyor, rusya'da çay yetişen bir yer bile olduğunu sanmıyorum.
mesajı yazdıktan sonra baktım. 1638'de gelmiş çay
rusya'ya"
4)
ceburaska nickli arkadaşımız ukrayna'dan bildirdi:
"evet çay hala rusların vazgeçilmezi. ben ukrayna'da yaşıyorum, ilk geldiğim zamanlar çok şaşırmıştım. adamların her koşulda çay içmelerine. en ağır içki masasında bile çay vardı. sabah, öğlen, akşam. ama her zaman yanında tatlı bi şeyler. o yüzdendir ki kırsalda bir sürü eksik dişli tip dolanır ortada. hepsi çay ve tatlı düşkünlüğü sonucu."
medeniyet -> ceburaska: bizim gibi mi içiyorlar? yani demek istediğim hani biz iki demlik yapıyoruz ya, birinde dem diğerinde sıcak su. onlar da öyle mi içiyorlar?
"hayır bizim gibi değil. demlik çaydanlık altlı üstlü degil. porselen çaydanlıkta demliyorlar. ayrı bir çaydanlıkta su kaynıyor. sonra demlikte demliyorlar ama demlik tek başına duruyor. buharda demlenmiyor. çayı türk çayı gibi değil. bardakta da demlenir, iki dakikada. seylan cayi gibi çaylar."