Sık geçen başlıklar

ışık hızından daha hızlı bir şeyin olma ihtimali 4

ekşi'de gör
isik hizi denen seyin isikla sandiginiz kadar alakasi yok. isik hizi diye anilan c bir fiziksel sabit. c, latince celeritas kelimesinin bas harfi. bunun da anlami hiz, hizlilik falan. ozel gorelilikte bu c aslinda nedenselligin yayilma hizi. madde, enerji veya bilgi iletimi bu c hizini asarsa nedensellik ihlal ediliyor. yani a olayi b olayina neden oluyorsa once b sonra a'yi goremezsin.

bu c hizi gorelilikle ilgili matematiksel denklemlerden cikan bir sonuc. ayni zamanda isigin bosluktaki hizi da c. cunku isigin kutlesi sifir. isik, radyo dalgalari vs. olabilecek en hizli sekilde gidebiliyor. bu olabilecek en hizli dedigimiz hiz c hizi. yani bir sey isiktan daha hizli gidemez demek aslinda bir sey nedensellikten daha hizli gidemez demek.

yani c diye evrensel bir hiz limiti var. bosluktaki isik da bu limitte dayanis durumda.
din bilim sentezi yapmaya çalışan tipler. yahu senin müslüman dediğin topluluğun %80'i okuduğunu anlamıyor.

neyse, benim cevabım evet. ışık hızı bizim fiziksel limitimizdir. evrene dair bilgimiz çok kısıtlı.
(bkz: karanlık)

"ışık her şeyden hızlı olduğunu düşünür. fakat ışık ne kadar hızlı olursa olsun karanlık her zaman ondan önce ulaşmış ve onu bekliyor olur"
ışık hızı aşılamaz. en azından şimdilik keşfettiğimiz kadarıyla evren, buna müsaade etmez. bu doğanın yapısıyla alakalıdır. şöyle düşünün; sürahide su var ve siz boş bardağa su doldurmak istiyorsunuz, sürahiyi daha eğmeden su, bardağı dolduruyor. nedensellik kuramına göre bunun mümkün olması bu evrende mümkün değil. ya da olma durumunun getirdiği sonuçlarda neler olur? hiç düşündünüz mü?
işte bu yüzden teorik olarak ışık hızı bu evrende aşılamaz.

bir cismin kütlesi ne kadar artarsa, hızını artırmak da o kadar zor olur. bu çok basit bir fizik kuralıdır. einstein bunu defa kez anlatıp ispatlamıştır da. çok az kütleye sahip olduklarını bildiğimiz protonlar bile ışık hızını geçemez, ancak o hıza ulaşmakla yetinir. ışık hızına yaklaşan cisimlerin kütlesinin sonsuza yaklaşıyor olması, bahsettiğiniz o küçücük değerdeki hızlanmayı dahi bu evrende imkansız kılar.

kabaca anlatmak gerekirse;
fotonlar yani ışık kütlesizdir. (temel fizikte kütlesiz olarak varsayılır ancak işin diğer boyutu biraz daha karmaşık olduğu için buna girmiyorum) buna rağmen hızları dolayısıyla ancak bir kinetik enerjiye sahip olurlar. . bildiğimiz evrendeki bütün cisimler higgs alanı denen bir alan içerisinde hareket eder, ışık yani fotonlar da dahil. ancak fotonları diğer cisimlerden farklı kılan kütlesiz oluşlarıdır. cisimler bu higgs alanı içerisinde hareket ederken ekstra kütle kazanırlar ve bu hızlarını azaltır. ancak fotonlar higgs alanıyla hiç etkileşime girmeden direkt içinden geçerler. fotonlardan daha az kütleye sahip bir şey olmadığı için, bu şartlar altında fotonların hızını geçebilecek bir cismin ya da parçacığın olabileceği düşünülemez. en başta da dediğim gibi buna evren müsaade etmez, çünkü evrenin hız sınırına ulaşabilen tek parçacık fotonlardır. zaten o hızın sınırını geçecek bir başka parçacık olsaydı bu yine fotonlar olurdu demektir bu.

e=mc2 formülünde de ispatlandığı gibi kütleli bir cismin kütlesiz bir cismin hızını geçmesi mümkün değildir. istediğiniz teknolojiyi geliştirin ancak bu yine mümkün olmaz. çünkü ışık hızını geçmemiz için gereken enerji düzeyi çok yüksektir ve evrendeki enerji sınırlıdır.

cern deneylerinde yapılan şey c'ye en yakın hıza ulaşılmasıdır. bildiğiniz üzere cern'de iki proton, ışık hızına çok yaklaşık bir hızla birbirine çarpıştırıldı. bunu cern'de mümkün kılan tek şey; higgs bozonunun en çok cern'de olmasıydı. bu şekilde yapılan deneylerde ışık hızının %99,9999999988'i hızında bir hıza ulaşılabildi. bu şu demek, cern'de ulaşılan hız ışık hızından saniyede 3,6 milimetre yavaştı.

ışığın durdurulması ya da yavaşlatılması gibi şeyler söz konusudur ancak bunlar konu dışı olduğu için girmiyorum. sonuç olarak ışık hızı aşılamaz. fizik profesörü değilim ancak ilgimi çeken konular olduğu için bu konuda çok araştırıp okudum. en basit anlatımıyla ışık hızının geçilemeyeceği zaten her yerde yazılıp çiziliyor. çünkü buna evrenin doğası izin vermiyor.

ekleme: proton örnekti sevgili sözlük, çok yorgun ve uykusuzken öylesine yazılmış bir girdide atomun klasik fizikteki üç parçağından birinin örneğini verdim sadece. yani en az kütleye sahip olan bir parçacık bile ışık hızını geçemez anlamında.

yine de teşekkür ederim uyarılarınız için. bu sayede şunu da anlamış olduk ki, sözlükte fularlarını hakkıyla takan çok yazar varmış. minnettarım.