beyni küçülten aktiviteler 2

dümmmmmdüz mantıkla kullanılmayan organ küçülür diyip geçiyorum. yani zaman geçtikçe baştaki bilişsel yetilerde azalma - sınırlama - yavaşlama ortaya çıkar. o yüzden zihne (araba) farklı yollarda egzersiz yaptırmak ve beyne (otoban) düzenli ve sürekli bakım yapmak iyidir.

arabaya egzersiz yeni yeni ve farklı türde yollarda sürerek yaptırılır. tespiti çok kolay: zihin neden kaçınıyor, nerede kolaya sapmak istiyorsa orada tam egzersizlik patika var demektir. örnek çok: bir sağlak için sol elle yazmaya çalışmak misal… sakar için minnacık legolarla bir şey yapmak, jenga oynamak… okumayı sevmiyorsun, okuduğunu anlamıyorsun: kelimelerle kurulmuş bulmacalar çözmek. çöp adam bile çizemezsin? çerçöp adam çizmek. ağlata ağlata flüt çalmak. tek ayak üstünde dengede durmak… iki resim arasındaki 7 farkı aramak, bi tekerlemeyi söylemeye çalışmak, bir şeyin uyduruk bi eğriye göre simetriğini çizmeye çalışmak, hiç gözlerini açmadan evde bir şeyi yapmaya çalışmak, bi saklama kabına en fazla kaç portakal ve armut sığdırabileceğine dair kendinle iddiaya girmek vs vs… trilyon tane oyun uydurup oynayabilirsin. sonra sosyal: fırsat buldukça sana uzak/yabancı/yeni insan gruplarıyla etkileşimde bulunmak, dünyaya bakışlarını-vücut dillerini- dili kullanışlarını anlamaya çalışmak, onlara kendini iletecek yollar bulma zorluğuyla cebelleşmek. bu bapta ironik bir şekilde “cahille” sohbet etmek -cahil olmadığınız varsayımıyla- zihni zorlayan ve küçülmesini engelleyen bir eylem oluyor bence adsfgjjk.

tüm bu örneklerde yok gelişmek, yok bilmem nereye ulaşmak, yok başarılı olmak vırt zırt gibi nihai hedefler yok. önemli olan vardığın yer değil gittiğin yol kısaca. ne kadar çok “kendine yeni” yola koşarsan arabanı, o kadar iyi. özellikle de kaçındığı yollara. çalışsın pezevenk.

unutmadan bol bol dokunmak derim bi de. buna 100 sayfa ayırırım. tensel temasın çok acayip uyarıcı olduğunu düşünüyorum. hemen seksli şeylere gittiniz eyvallah ama ilk aklıma gelen gözleri kapayarak bi duvarın yağlı boya mı saten mi olduğunu anlamak, çalışma masandaki oyukları pürüzleri bilmek, kumaşa, deriye, ağaç kabuğuna, narin bi çiçek yaprağına, taşlara vakit ayırıp dikkat vererek uzun uzun dokunmak gibi şeyler. aynı şekilde kendi bedenine dokunmak. mesela yüzüne kaşlarına saçlarına -bakım yaparkenki hart hurt dokunmalar değil- dokunmak, gıdına mesela, boyuna geçerken yaptığı konkavlığı hissetmek. veya konuşurken çene ekleminin oynayışını parmak uçlarınla izlemek… başka bir insanla tensel temas ise ruh sağlığı için çok hayati. çocuğun annen baban sevgilin eşin… sarıl, elini tut, başını okşa, başını okşasın, her tür. kendi türün olmasa bile evcil hayvanın kedin köpeğin atın yarasan fark etmez… neticede kalbi atan başka bir canlıyla tensel temas. burada yazılı-sesli-görsel iletişimden farklı olarak başka bir porttan iletişim gerçekleşiyor. bana hep bi piramit gibi geliyor iletişim. kelimeli iletişimimiz toplu yaşamımızda en yeni ve en sofistike olanı. piramidin tepesinde bu ve pür bilinçli. altında görsel-işitsel iletişim var ~ vücut dili - yüz ifadesi - ses tonu ile kurulan… bu yarı bilinçli. daha altlarda artık iyice primitif, pür bilinçdışı iletişim portlarımız var. dokunsal bunlardan biri. kokusal bir diğeri.

otobana bakıma gelince aklıma gelenler 1- oksijen 2- su 3- benzin 4- yol yapım ekibi. benzin pek olmadı. neyse oksijen: temiz hava. iyi havalandırılmış ortam. bronşların kapasitesini düşüren şeyler kötü tabii ki (toplaşıp sigaraya sövelim). su bildiğimiz su. benzin de vücuda aldığımız her tür kimyasal. proteinli, doğru yağlı, vitaminli mineralli beslenme 99 oktan benzin. çok karbonhidratlı dandik yağlı beslenme 95 oktan benzin. aspartamlı mınokodyumglutamatlı e3-5-8'li beslenme 75 oktan benzin. midye dolma bu bapta kurşunlu benzin:(( ne kadar dandik/eksik benzin-> o kadar bozuk-bitmemiş-döşenememiş yol. 4 numaradaki yol yapım ekibi de uyku. 2-3 rem'li uyku ama, 20 dakikada bir uyanmalı kuş uykusu değil. gündüz arabayı bağırta bağırta soktuğun çayırda bataklıkta kalan tekerlek izlerinin hattına uykuda yol yapım ekibi girip çakıl dökülüp asfalt döşüyor çünkü. düzgün uyumazsan öyle tekerlek izi olarak kalıyor onlar, bitki böcek de kısa zamanda hemen kapatıyor üstünü.

yalnız beyni küçülten aktivitelere, küçültmeyenleri yazıp evrensel kümeden çıkarmak gibi embesilce bir yoldan gelmişim. küçültenlere de direkt bir örnek yazayım o zaman: sıcak yıkanmak. ve evet, kötü mizaha maruz kalıp ölmemek de bi egzersiz.

her gün aynı şeyi yapmak.