apple'ın en iyi ürünü 1

iphone'dur.

netscape, google ve amazon gibi şirketlerin efsane risk sermayedar yatırımcısı john doerr, bununla ilgili bir anısını anlatır. steve jobs 9 ocak 2007'de san francisco moscone center'da apple'ın yeni mobil telefonunun lansmanını yapmadan kısa süre önce john doerr ile bir araya gelir. doerr, iphone'u ilk gördüğü anı hiç unutmadığını söyler. john doerr ve steve jobs yakın arkadaştırlar ve aynı zamanda komşudurlar, palo alto'daki evlerine yakın bir okulda oynanan steve jobs'un kızının bir futbol maçında beraberlerdir. oyun devam ederken jobs, doerr'a bir şey göstermek istediğini söyler ve pantalonuna uzanarak erkeklik organını...yok ulan o başka bir erotik hikayeydi.

steve jobs , pantalonuna uzanır ve cebinden ilk iphone'u çıkarır. der ki, john bu alet yüzünden neredeyse şirket batacaktı. bugüne kadar yaptığımız en zor şeydi der. boru değil 2.5 sene iphone'u geliştirmek için uğraşmışlar.

john doerr bunun üzerine, telefonun özelliklerini sorar. steve farklı frekans bandlarında 5 radyosu olduğunu, işlemci gücünün çok yüksek olduğunu, ram'inin çok yüksek olduğunu, flash belleğinin çok olduğunu anlatır. doerr, bu kadar küçük bir cihazda bu kadar flash bellek olmasına şaşırır. aynı zamanda hiç düğmesinin olmadığını- yazılımın her şeyi gerçekleştirdiğini - ve tek bir cihazda dünyanın en iyi media oynatıcısı, dünyanın en iyi telefonu ve dünyada veb'e ulaşmanın en iyi yolunu bir araya getirdik- üçü bir arada der.

doerr, bende de üçü bir arada nescafe var içen mi? diye sorar. steve daşşağa sardıracaksan muhabbeti sittir git buradan der, psikopata bağlar. yok öyle de olmaz.

doerr der ki o zaman güzelim gel hemen bir fon oluşturalım, para toplayalım ve third-party developerların yanı şirket dışındaki yazılımcıların uygulama geliştirmelerini destekleyelim der. fakat jobs o zamanlar bu teklifi dikkate almaz. şirket dışındaki dallamaların yarattığı şık telefonunu skip atmasından endişelenmektedir. apple'ın aplikasyonları da yapacağını düşünmektedir. ama bir yıl sonra, fikir değiştirir, bu fonu oluştururlar ve mobil telefon endüstrisi patlama yaşar. iphone'un piyasaya sunulduğu tarih, dünya teknoloji tarihinde de son derece önemli bir dönüm noktasıdır.

smartphone'ların piyasaya sunulması interneti daha değerli hale getirmiştir, çünkü bu sayede internet çok daha fazla erişilebilir hale gelmiştir. ama aynı zamanda internet de akıllı telefonları daha değerli hale getirmiştir çünkü bu telefonları kullanarak internette bulunan bütün içeriğe ulaşmak ve internette mevcut işlemci gücüne erişmek mümkün olmuştur. bu iki teknolojinin bir sene içerisinde sentezlenmesi teknoloji tarihinde başlı başına bir gelişmedir.

apple'ın iphone'ları oluşturmasının hikayesinin steve jobs'un mühendislerinden gidin şu ''touchscreen (dokunmatik) ekranları ve tabletleri bir inceleyin bakayım'' demesiyle
başladığı rivayet edilir. apple temmuz 2007 yılında iphone.com veb adresinin domain adını 1995'ten beri elinde bulunduran michael kovach'a en az 1 milyon dolar ödeyip satın alır.

nitekim eğer apple inc. şirketinin hisse senedi değerine, daha doğrusu şirket değerine (market capitalization) bakarsak, ilk iphone'un piyasaya çıktığı ocak 2007 tarihinden itibaren apple şirketinin hisse fiyatının yaklaşık %1300 arttığını görürüz aynı dönemde amerika'nın borsa endeksi diyebileceğimiz standard and poors endeksi, sadece yüzde 83 oranında artmıştır. aynı dönemde elde edilen temettü gelirlerini de eklediğinizde 2007 ocak ayında apple'a yapılan bir yatırımın getirisi %1400 seviyelerine ulaşır. bazı analistlere göre apple'ın market cap değeri 2018 ortalarında 1 trilyon dolara ulaşacak.

aynı şekilde merak edip o dönemlerde nokia ne durumdaymış gibi de baktım. şu grafikten kabak gibi görebilirsiniz.

ocak 2007'de nokia şirket değeri 49.4 milyar dolar. 29 ekim 2007'de 98.69 milyar dolara
çıkıyor neredeyse ikiye katlıyor. fakat maymunun gözü açılınca ve nokia bu smartphone piyasasındaki disruptive yeniliklere yanıt veremeyince 09.07.2012 tarihinde 5.73 milyar dolara geriliyor. yani kabaca 100 milyar dolarlık nokia şirketi 6 milyar dolara düşüyor iken 100 milyar dolarlık apple şirketi 1 trilyon dolara yükseliyor. benzer durumlar blackberry'leri üreten research in motion firmasında da görülüyor. rim firması 2007 yılında piyasa değeri 67.35 milyar dolar seviyesine ulaşır ve kanada'nın en değerli firması olur. 2013'e gelindiğinde firma zarar etmektedir ve şirket hisseleri için 4.7 milyar dolar teklif edilmişti.

yukarıda anlattığım hikaye thomas l.friedman'ın "thank you for being late" isimli kitabından.