on edit: bu kadar uzun bir yazinin begenilmesini birak okunmasina bile sasirdim oncelikle bunu belirteyim.. simdi anladigim kadariyla kiskanclik uzerine bi karmasa var.. bana da soran oldu cok sayida, kiskanclik cinayeti diyen bir kesim var ciddi ciddi garip ama kufurler ederek savunuyorlar bunu da o da ilginc.. biz kufur etmiyoruz, kiskancliktan yaptigini iddia edenlerin zekalariyla alakali bir durum degil bu.. tamamen cehalet kaynakli maalesef.. bu cehaleti de giderebildigim kadar gidereyim madem soranlar oldu cok sayida.. simdi kiskanclik bir duygudur, guclu bir duygudur hatta.. evde 2 cocugun vardir mesela, sik bi ayakkabi alirsin birine digeri der ki bana da al, hani kardesler arasi bile var olan guclu bir duygudur kiskanclik.. ancak kiskanclik gibi bir duygunun uretimi icin insan gibi komplike bir beyne, ve dahasi ihtiras sahibi olmak gerekir.. yani nefsle alakali biraz da.. sende olmayani gormek istemek, ya da birine yapilanin sana da yapilmasini beklemek gibi gibi.. simdi ayakkabi meselesi tabi metasal bir durum somut bir kavram uzerine yapilan kiskanclik gosterisi.. soyut olarak baktigimizda kopeklerin verdigi tepkilerin kiskanclikla karistirilmasi cok normal dedigim gibi ben kufur edenlere misliyle ksrsilik verip onlari husky nin mabadina sokmak istemiyorum.. kiskanclik oldugunu savunanlar bunu bilmediklerinden oturi boyle yorumluyorlar.. okumak ogrenmek guzeldir diyoruz.. haa anlayana sivrisinek saz da anlamayana davul zurnayla da gitsek az malum.. ben anlatirm karsidaki ne kadarini anlayabilirse artik.. ona yapacak birsey yok.. soyut kiskanclik nedir? mesela, bebeginiz oldu di mi, illa ki kari koca arasinda bile bir degisme basliyor.. cunku gunun butun vaktini cocuga veriyorsun, ilgine sevgine muhtac bir varlik ve dahasi her konuda sana muhtac.. mamasiydi bokuydu pusuruydu derken gun icinde cocukla ilgilenmek disinda hicbirsey yapamiyorsun.. mesela boyle bir durumda evdeki yasi buyuk olan abi ve ablasi bu cocugu kiskanir.. bu soyut bir kiskanmadir.. tamamen duygusal (parasal olani degil gercek duygusallik) olan bir kiskanmadir bu.. iste biz bunu bildigimiz icin, kopeklere de ayni seyi atfediyoruz.. cunku boylesi mantigimiza oturuyor.. kopekler acisindan eve gelen bebegi kiskanma diye bir durum olmaz.. kopekler kiskanmaz kopekler kendinde olmayani baskasinda gorince onu sahiplenmek istemezler.. yani bak komsunun kopegi gucci marka tasma almis hadi sen de al demezler.. ya da soyut gidelim.. bak sen esinle cocugunla disari cikiyorsun hadi benle de cik demezler.. kopekler her zaman gorev bekler suru lideeinden.. aktif olmak ister surude.. cunku bir kopek bir suru de ne kadar aktifse, o surude ne kadar kendisine ihtiyac varsa, kendisini o kadar guvende hisseder.. burayi iyi anlayin..cunku kiskanclikla karistirdiginiz yer tam burasi.. eve yeni bir uye geliyor degil mi? suruye yeni biri katiliyor yani.. kopeginiz bunu gozlemler. (kopekler inanilmaz iyi bir gozlemcidirler bu arada cok az seyi kopeginiz fark etmeden yapabilirsiniz evin icinde) kopeginiz gozlemledikce sunu gorur.. evdeki suru lideri de dahil olmak uzere butun suru bu yeni uyeyle ilgilenmektedir.. burda sorun surunun yeni uyeyle ilgilenmesi degil, suru liderinin kendisi ile ilgilenmemesi eskisi kadar vakit gecirmemesi yemek saatlerini aksatmasi gibi gibi sebeplerden dolayi, kopeginiz strese girmeye baslar.. kopekler biz insanlarin aksine hayatlari rutin oldigunda mutlu olurlar.. (tam ideal es anasini satayim swh) yani esiniz size gelip hayatimiz cok monoton hadi biseyler yapalim der ya mesela, kopeginiz ise tam tersi hergunu ayni gecerse daha huzurlu olur.. rutin hayat = mutlu kopektir.. evde ki yeni duzen yani bebegin dogmasi ile baslayan yeni duzende, bu rutin ortadan kalkar.. evdeki her bireyin davranisi degisir.. kopeklerde bu strese donusur.. strese giren her kopek, en uyumlu ilimli en sakin sabirli kopek bile olsa saldirganlik egilimi gosterir.. yemek yemeyi kesebilir mesela, kuyrugunu kistirir.. komut almayabilir.. bunlari insan gozuyle inceledigimiz zaman aa bak trip atiyor deriz.. cunku boylesi, bu durum icin akla mantiga oturuyor.. mantigimiza oturtabiliyoruz yani bu sekilde yorumladigimizda.. gorunen de oyle gibi oluyor.. kopek size trip atmiyor.. kopeginiz strese giriyor, ve surudeki konumundan dolayi endise duyuyor.. artik kendisine ihtiyac kalmadigini dusunuyor evdeki degisiklige rutinin bozulmasina anlam veremedigi icin, panik yapiyor.. ve bu panikle beklenmedik agresif tepkiler vermesi de dogal bir akis maalesef.. yeni bebek sahibi oldugunuzda ozellikle ilk haftalar maalesef ekstra yorulacaksiniz cunku kopeginize oncelikle duzenin aynen devam ettigini gostermeniz lazim.. karsiniza alip iki tek atamayacaginiza gore de bunu hareket ve davranislarinizla gostermek zorundasiniz.. kopeginize ilgiyi asla kesmemeniz onemlidir.. kislanclikla karistirdiginiz konu da burasi iste.. uzaktan bakinca kiskanclik gibi duruyor evet.. ama degil.. uzgunum.. valla da degil, billa da degil.. kopeginizin dna sinda kiskanma diye bir kod yok.. trip atma gibi duygular insan beyni icadidir.. dogada ki hicbir canli trip atmaz.. bi pandalar atiyor sanirim onlarin ki de trip mi hala arastirma konusu.. emin degil kimse.. ama trip atiyor gibi duruyor pandalar gercekten ilginc.. pandalar supheli ama geri kalan hicbir canli da var olan bir duygu degil bunlar.. ne dedik altta, basit canlilar kopekler.. basit dusunun.. komplike degil.. bu da dursun burda, cok kisi geldi geceden beri kiskanclik izerine.. aciklamis olalim kendi dilimiz dondugunce.. ben bu isin experi degilim arkadaslar bu arada, sadece konuyu biliyorum o kadar..
yapilan en buyuk hata, suru hayvani olan kopeklerin ic dunyalarini, kafa yapilarini bilmeden kopek alip birlikte yasamak olmus..
esi dostu olsaydim mutlaka uyarirdim bu konuda.. bu sadece kopekler icin degil kediler icin de gecerli.. once kisaca kedi kismini bshsedeyim konuya donecem..
kedilerde ki tehlike sudur, yeni dogan veya 1 yasindan kucuk hatta daha spesifik konusayim.. algilari oturmamis yani lafdan sozden anlayamadiklari yaslarda cocugunuz varken evdeki kediyle biraraya getirmeyin.. getirirseniz de mutlaka yanibaslarinda siz de olun ki, olay buyumeden mudahale edebilin.. cocugun kediye yaklasimi sebebiyle kedi ani tepkiler verebilir cocuga.. yuzunu cizer isirir.. kol bacak kopartamaz belki ama travmaya sebep olabilir.. kedi sahipleri dikkat etsin derim..
simdi asil konumuza gelelim;
kopekler suru hayvanlari.. bakin once kopekler hakkinda kisa bilgi paylasayim size.. kafa yapilari bizden oldukca farklidir.. mesela, bir cocugun okuma yazma ogrenmesi ya da bisiklete binmeyi ogrenmesi gibi bir ogrenme bicimi yoktur kopeklerde.. beyinleri sinirli calisan canlilar olarak gorun onlari.. yani basit canlilar olarak gormelisiniz.. bir adet samoyed egitmis biri olarak bu konuda yetkin hissediyorum kendimi.. cunku cogu kopek egitmeni parasiyla bile egitmez vu kopekleri zor egitilen bir tur oldugu icin.. samoyed ler husky lerin yakin akrabalaridir.. karakteristik ozellikleri ve kafa yapilari birebir ayni calisir.. o yuzden usenmeyin okuyun bir de benden dinleyin derim..
birincisi, huskyler veya sibirya kurtlari diyelim tr de daha bilinen adiyla, aggresyon seviyeleri en dusuk kopek irklarindan biridir.. aggresyon ne dsmek derseniz.. hani sokak kopekleri siz kaldirimda yururken ortada sebep yokken(size gore yok ona gore alan isgali var) saldiriya gecerler ya mesela.. ha iste bu sibirya kurtlarinda yok iste.. haa saldirgan bir surude kendisine yer bulmussa ve suru lideri saldirirsa o da saldirir.. bunun adi, kosullanmadir.. ama aile evinde beslenen evcil bir husky nin aggresyon gostermesi soyle soyleyim %1 %2 dir.. yani 100 kopek de 1 ya da 2 kopekte karakteristik olarak cikarsa cikar.. cunku bu irkin gecmisi tarihi ve geni aggresyon gosterecek bir yasantiya sahip degildir.. binlerce yil (evet binlerce) insanlarla ic ice yasamis, ulasim araci olarak kullanilmis labor class yani isci sinifi kopek kategorisindedir husky ler.. atalari hicbir zaman avlanmamistir avlanma ihtiyaci hissetmemislerdir cunku binlerce yil insanlar tarafindan beslenen kopeklerdir.. kurt kokenli olduklari icin suru bilinci vardir.. ve bu bilincleri de kendilerini cok kusursuz bir kizak kopegi yapmaktadir.. ayni sekilde bu dediklerim samoyed ler icin de gecerli.. ayni irk ayni cografyanin kopekleri bunlar zaten..
aggresyonla ilgili soyle bir ornek de verebilirim.. evdeki husky nin onune mamasini koyun suyunu koyun.. sonra suyunu icerken bir anda su kabini alin.. mal gibi bakar siratiniza.. veya yemek yerken alin yemek kabini oyle baka kalir.. aggresyonu olmayan kopek derken kastim bu.. istisnalar olabilir dedigim gibi ama yuzdesel olarak cok dusuk olur.. ornegin bir pitbull un oninden mamasini yerken cekip alamazsiniz bir dobermanin veya belcika coban kopeginin veya akitalarin.. bunlar aggresyonu olab n kopeklerdir ve sahibi olarak ciddi anlamda otorite kuramamissaniz, bu kopekler size bu sebepten bile zarar verebilirler sahibi olsaniz bile!!
kopegin sahibi oldugunu siz biliyorsunuz.. peki kopegin gozunden baktigimizda durum ne? bunu kac kopek sahibi biliyor acaba??
sizin aile kavraminiz kopekler icin suru!! kavramidir... kopeginiz uzerinde tam otorite kurdugunuzda kopeginizin gozunde suru lideri konumuna gelirsiniz.. esiniz, cocugunuz bu surunun diger kopekleridir siz de alfa kopeksinizdir.. kopeginiz sizi otorite tanir ve size itaat eder.. husky ler itaat konusunda problemli kopeklerdir.. egitimleri zordur mesakkatlidir.. kopeklerin dilini bilmeyen insanlar sirf sevimli oldiklari icin alirlar huskyleri ve samoyed leri.. sonra pisman olup atarlar genelde.. cunku hem cok enerjik hayvanlar, (gun boyu kizak ceken bir dna si var cunku) bu enerjiyi de sabah 10 dk gezdirilerek atamazlar.. enerjisini atamayan bir husky ve samoyed de mutsuz bir kopektir.. o surude var olur ama mutsuzdur.. bunu da fark dtmez hayvan sahibi cogu zaman..
neyse suru dedik.. simdi aileden bir kisiyi lider secer kopek.. ve ona karsi sorumlulugunu yerine getirir.. ancakk!!! aileye yeni katilan bir birey oldugunda, hiyerarsik olarak kopeginiz kendisini ondan ustte gorecektir.. bu kopekler dunyasinda cok cok normal ve dogal bir akistir..
yani kari koca ve kopeginiz varken. 3 kisilik bir suruyken (3 kisilik suru swh) kopeginiz kendisini hiyerarsik olarak ya en sonda ya da lider sectigi ailenin erkek ya da kadin bireyi ile digeri arasinda bir yerde konumlandirir.. yeteri kadar tatli sert olamazsaniz kopegin ailede iendisini suru lideri ilan ettigi vakalar da vardir.. ve bunlarin sonucu maalesef kopegin sokaga atilmasiyla son bulur.. cunku beslemeye kalkan salak ciftimiz ya da bireyimiz.. kppege nasil davranmasi gerektigini bilmedigi icin baa edemeyecegi duruma sokmustur kendisini.. bunu uzun uzun da anlaririm ne saetlar da olur bu vs. ama gercekten cok uzun oldu yazi uzatmayayim daha fazla..
kisaca; suruye en son katilan birey yani bebeginiz.. bu ailenin bebegi ya da.. bu husky icin, hiyerarsi de en alttadir.. uste cikamasi icin o kopegin saygisini kazanmasi gerekir.. 6 aylik bebek bunu yapamayacagi icin de bu siralama degismez.. bu durumda bu iki canlinin bas basa birakilmasi akil almaz bir hata olur..
kopeginiz, veya buradaki husky miz.. bu bebegi kiskandigi icin oldurmedi onu soyleyim en basta.. muhtemelen.. yan yana geldiklerinde bebis, husky nin kulagini tutup cekmis olabilir. 6 aylik bebekler ellerini yeni kesfettikleri icin her nesneyi sikica kavrarlar malumunuz.. ya da husky ye gore!! bakin kopegin bakis acisina gore, yapmamasi gereken buna brnzer bir hareket yapmistir.. ve hiyerarsiye bagli olan bu irkimiz da kendince uyari vermistir.. tabi ki sorun surda.. uyari verdigi canli, hisky e gore kopekken aslinda gercek dunya da yani bir insan bebek.. ne ani harekette kacacak refleksi var ne de o tepkiyi anlayacak zekasi o yas icin konusuyorum 6 aylik lan.. zeka sifir gibi birsey yani.. agu ugu yeni yeni baslamis oyle dusun.. yani kopeklerin kendisine yapilan hareketlere verdikleri tepkiler tamamen kisilere ozeldir..
mesela, ben evdeki kopegimi dovsem de tsciz etsem de bana gikini cikartmaz.. esim bi yere ksdar yaparsa ona da gikini cikartmaz ama belli noktada sinir cizer.. tepki verir.. simdi benim yaptiklarimi mesela kulaklaeiyla oymamak gidiklamak gibi seyleri benim bebegim yaparsa, ona verecegi tepki de bambsska olur.. yine aggresyonu olmadigi icin diger irklara gore cok daha ilimli tepkiler alirsiniz normalde kuzey irklarindan ama, istisna dedigim gibi.. zaten haber olmus o da yani..
bizim cocuk 10. ayina girmek uzere onumuzdeki gunlerde.. evde ki yillanmis samoyed imiz mesafeli dueuyor kendisine.. neden mesafeli? hemen soyleyim cunku bebek kopegi sevmeyi beceremiyor henuz.. pelus ayi gibi muamele ediyor.. buyuk taciz ediyor yani.. bizimki de o yuzden kendini cekiyor.. geri duruyor.. ikisi bas basa kalsa muhtemelen buna benzer bir senaryo olabilir mi? olabilir.. allah korusun.. bebegi kopege alistirmak kokusina alistirmak vs. bunlar cok onemlidir.. ama bebeginiz dur dan yapmadan ya da bak guzel kizim boyle seviceksin dediginizde bunu idrak edecek yasa gelmeden.. ayaklari uzerinde durmadan eline kopek mamasi alip kopege kendisi verebilecek duruma gelmeden bu iki canli asla yalniz birakilmaz.. bundan sonrada birakilmaz tabi ki ama esik budur birlikte oynamalari icin.. birakmayin yani.. olumle sonuclanmasa bile kopeginiz iki havlar hirlar.. cocugunuz korkar travma yasar durduk yere.. hic gerek yok bunlara..
cok uzattim okuyana sabir versin allah..
edit: yazim yanlislari duzeltildi.. bir de sokak kopeklerine hayir!! bu is baska, sokak kopekleri meselesi bambaska bir hadise.. sapla samani ayiralim..
05.06.2024 · 27. sıra
that blood
04.06.2024 00:20 ~ 08:25