sözlükteki yazarların neredeyse %90'ı serbest piyasa ekonomisi'ni, herkesin kafasına göre karar verebildiği bir olgu sanıyor. durum tabii ki öyle değil.
"mal benim değil mi ister satarım ister satmam" diyen heyecanlı arkadaşlar önce sakince yerlerine oturup derin bir nefes alsınlar. türk ticaret kanununa göre bir satıcı, satışa çıkardığı malı satmaktan kaçınma hakkına sahip değildir. alıcı kanlı bıçaklı düşmanınız bile olsa satın alma maksadıyla ürünün bedelini takdim ettiği takdirde malı satmak zorundasınız. aksi halde kanunun emrettiği şekilde cezalandırılırsınız.
e ama bu olayda otomobiller satışa çıkmamış. o zaman ne olacak? onun da cevabını verelim. ülkemizde araba alış-satışı oligopol piyasaya tabidir. oligopol piyasa, bir malı alım-satım hakkının sadece belirli şirketlerin/grupların elinde olduğu piyasadır. oligopol piyasada normal vatandaşın mala/hizmete aracısız bir şekilde ulaşma ihtimali olmadığı için şirketler haklı sebepler sunmadıkça verdikleri hizmeti durduramazlar.
spesifik bir örnek vereyim ki durumun neden suç olabileceğini anlayınız. bugün ülkemizde internet dağıtım hakkı sadece birkaç büyük şirketin tekelinde değil mi? ülkede serbest piyasa ekonomisi var ya hani! bugün şirketler hiçbir sebep sunmadan sadece dolar kurunu bahane ederek aboneliği bitenlerin aboneliklerini yenilemeyip piyasa düzelene kadar internet hizmeti vermeyi durdursalar "abi hizmet dağıtım hakkı şirkete ait, yatırım yapmış, altyapı döşemiş, ister dağıtım yapar ister yapmaz" diye bu durumu savunabilir misiniz? savunamazsınız değil mi? e ama şirket de haklı! bugün seninle 10 dolara tekabül eden bir abonelik bedeliyle sözleşme imzalasa altı ay sonra bu bedel 3 dolara inecek. işler öyle yürümüyor işte. çünkü ülke sınırları içerisinde hiçbir aracı olmadan internete doğrudan ulaşmanız mümkün değil. sıfır otomobil piyasasında da durum böyledir. ne zaman herhangi bir vatandaş hiçbir aracı olmadan fabrikadan sipariş verip otomobil ithal edebilecek hakka sahip olur, o zaman otomobil ithal etme tekelini elinde bulunduran bayiler de artık tekel olmadıkları için kafalarına göre hareket edebilirler.
ha gelelim dolar kurundaki oynaklık, hizmeti durdurmak için geçerli bir bahane midir? bu da ayrı bir başlıkta tartışılması gereken çok farklı bir konu.
12.12.2021 · 22. sıra
billions and billions
11.12.2021 11:07 ~ 11:27