kaza ile alakasız bilgiler vereyim biraz.
kazanın olduğu yolun yapımında 3 ay kadar çalışmıştım. 2010 olması gerek. baykal döneminin chp genel sekreteri ve yıldız aşiretinin başı mahmut yıldız'ın şirketi günsayıl inşaat yapmıştı akdağmadeni-sorgun-yıldızeli yolunu.
çok tehlikeli ve hatalı bir bölüm hatırlamıyorum. akdağmadeni'nden yıldızeli'ne giderken rakımın yüksek olduğu, tırmanma ve inişteki 10km civarı virajlı, kalan kısım baya hız yapılacak konfordaydı.
bir de yollar planlanırken kamulaştırmanın önemi çok az. projelendirmeye esas kriter brükner eğrisi. olabildiğince az kazı ve dolgu yapılacak, mümkünse kazıların hepsi yakınındaki dolguya taşınacak ve depoya en az taşıma yapılacak şekilde rota çiziliyor.
bu noktada eğer bir dağı tırmanıp etrafından dolanmaktansa delip tünelle geçmek hem yapım hem de uzun vadede kullanım maliyetini düşürüyorsa tünelle veya tam tersine iki tepe arasından geçmek için dolanmak gereken yolun veya dolgunun maliyeti viyadük yapmaktan yüksekse vidadükle geçilir. yani işin aslı yolların dolanarak gitmesinin sebebi minimum kazı ve taşıma yapmak. bu da araziye maksimum ölçüde uyum sağlayarak yapılıyor. dolana dolana gidiyordur, çünkü dağdan geçiyordur, rakım farkı vardır ve eğimi eritmeye çalışıyordur.
kamulaştırmayı çok gözetmezler yani. zaten şehir dışındaki arazilerin hepsi kamunun. şehir geçişlerinde de bir araziyi bariz şekilde ikiye bölen geçişler bile değiştirilmez. önemli olan devlete olan maliyet çünkü. vatandaşın arazisinin kullanılabilirliğinin azalması daha az önemli. zaten kamulaştırmadan ahalinin haberi pazarlık aşamasında oluyor, o noktadan sonra da projenin değiştiğini hiç görmedim. anlaşmaya yanaşmayan kişileri mahkeme devam ederken yapıma izin vermesi için ikna etmeye çalışıyoruz. çünkü mahkeme sonucunda güzergah değişmiyor, fiyat belirleniyor. çoğu zaman da mahkeme pazarlık aşamasında teklif edilen ücretten düşük fiyat belirler.
tabi bu bahsettiğim brükner kriteri yeni yollar için geçerli. günümüzdeki çoğu yol eski var olan orman yollarının genişletilmesiyle yapılmış. gerçi mantık olarak o orman yolları da aynı şekilde yapılmıştı. minimum kazı, dolgu ve taşıma. eşek yolu deriz mühendislik hizmeti almamış o eski yollara. bir eşeğin arkasına kireç torbası bağlayıp salarak çizerlermiş güzergahı. eşek belirli bir eğimi inip çıkamadığı ve en kolay yoldan gittiği için. bu yüzden sektördeki eski topoğraflara eşekçi başı derler. o deyim de oradan geliyor.
öğrenildiğinde ufku iki katına çıkaran şeylere yazsam da olurmuş.
22.08.2023 · 27. sıra
titelheld
21.08.2023 05:43