komplo teorileri ile ilgili asıl sorun şudur: doğru da olabilirler, yanlış da olabilirler ama haklarında mantık yürütme ve neticesinde nedensellik tespit etme dışında sağlam bir kanıt yoktur. o yüzden komplo teorilerine inanmam. inanmamak da daha sağlıklıdır çünkü bu komplo teorileri bağımlılık yapar. birine inanırsın, sonra o 'sadece mantık yürüterek, sağlam kanıt olmadan bir sonuca varma' virüsü sana bulaşır, başka komplo teorilerine de inanmaya başlarsın. en alakasız şeyler arasında nedensellik bulursun. en sonunda da işte soner yalçın gibi irrasyonel bir adama dönüşürsün.
ha bir komplo teorisi doğru da olabilir mi? evet, az ihtimal de olsa, olabilir. ama benim o teoriye inanmam ve neticesinde onun doğru çıkması bana ne kazandıracak? hiçbir şey. komplo teorileri genellikle büyük resim ile alakalıdır ve senin o resmi doğru tahmin etmiş olman sana en fazla "vaov, haklıymışım" dedirtir ama elinden de hiçbir şey gelmez. hatta elinden hiçbir şey gelmediği için iyice ümitsizliğe düşer ve "zaten hep birileri tarafından yönlendiriliyoruz, yapabileceğim hiçbir şey yok" psikolojisi oluşturur. paranoyaklaştırır. komplo teorilerine inanmanın insana bu yüzden faydasından çok zararı vardır, inandığın teori doğru çıksa dahi ki genelde de çıkmaz.
bu korona virüsün biyolojik silah olduğu teorisinde de durum bu. işte bu konudaki yorumlara bakıyoruz: hep bir varsayım, hep bir mantık yürütme ve nedensellik tespit etme. örneğin biri demiş ki: "bunun aşısı zaten bulundu çoktan ve çin’in hubei eyaleti (wuhan kenti) dışındaki bölgelerinde yaşayan insanlara uygulandı belki 1, belki 2 sene önce. bu yüzdendir ki; virüs sadece wuhan merkezli görüldü çin’de. çin’in diğer bölgelerinde virüsün çok ama çok düşük oranda görülmesini karantinayla, tedbirle, sosyal bilinçle açıklamak gerçekten çok anlamsız, o kadar sıkı karantina önlemleri alacaklar ama virüs tüm dünyaya yayılacak, çin’e yayılmayacak. mümkün mü böyle bir şey?" gördüğünüz üzere tamamen mantık yürütme. bunun aşısının çoktan bulunduğunu nereden biliyorsun? bu aşı bulunduysa neden wuhan'da kullanılmadı da diğer yerlerde kullanıldı? o kadar sıkı karantina önlemleri almalarına rağmen çin'e yayılmayıp diğer ülkelere yayılması neden mümkün olmasın? çin totaliter bir ülke ve halkı evlerine rahatlıkla tıkabiliyor. ayrıca yine totaliter olmasından mütevellit gerçek verileri saklıyor da olabilir. bunların dışında bu, çin'in gerçekten bir başarısı da olabilir. yani komplo teorileri bir şeyi açıklarsa yüz tane de soru oluşturur peşinden.
bu komplo teorilerine inanmanın bana göre önemli bir sebebi insanda "bakın ben biliyorum, bu dünya düzeniyle ilgili önemli neden-sonuç ilişkilerini görebiliyorum ama siz bunu bir türlü göremiyorsunuz" şeklinde bir üstünlük hissi oluşturmasıdır. bilgi ve bir şeyi bilmek insana çoğu zaman bu hissi katar. komplo teorileri ise kısa yoldan sana bu hissi sağlar çünkü üstünde çok fazla ve zahmetli bir araştırma gerektirmez. ayrıca komplo teorileri sayesinde insanlar karmaşık sorunları basit sebeplerle açıklayarak rahatlarlar. komplo teorilerinin o karmaşık görünen yapısı sizi kandırmasın. aslında çok basittirler çünkü tek yapman gereken mantık yürütmek ve bunun neticesinde sebep-sonuç ilişkisine varmaktır. sağlam bir kanıt ve araştırma gerektirmez. oysaki en basit bilgilere dahi sağlam kanıtlar sunmak, bilimde de görüldüğü üzere, birçok kez ayları ve hatta yılları bulan araştırmalar gerektirir.
10.04.2020 · 16. sıra
h r
09.04.2020 09:25 ~ 12:59