merkez bankasının seri para basması 1

tam 2 sene once bunları yazmış biri olarak açtığım basligi buraya bırakıyorum. (bkz: mayıs 2020 merkez bankasınım para basması) ben uyarılarımi yaptım. hatta muhalefet partilerine de durumu anlatan mail gönderdim. tabiki sonuçsuz kaldı. ve o gün bahsettiğim oluşacak enflasyon, bugün yaşadığımız şeye dönüştü.

daha sonra merkez bankasının altin satması şeklinde başlık açtım. kimse oralı olmadı. ve yine bu başlığa çok bilmişler gelip, küfür ettiler. yine 6 ay sonra yabancı bir dergi bu haberi yapınca, konu gündemde kalır gibi olsa da kapanıp gitti.

merkez bankasının doları baskilamak için normalin üstünde dolar sattığını birkaç entrymde belirttim. tam bir sene sonra "128 milyar dolar" nerede hadisesi çıktı.

gelelim bugün basılan paralara, bu paraların büyük çoğunluğu piyasadaki paraların yenilenmesi amacıyla basılıyor. bir kısmı da yaklaşan bayram için. bayram günlerinde nakit ihtiyacı fazla olduğundan para basimi gerçekleşir. takip eden aylarda bu paralar piyasadan toplanıp, imha edilir.

benim bahsettiğim dönemde piyasadaki para 160 milyartl civarındaydı. şuan yaklaşık 250milyartl civarinda. ve basılan paralar amacına uygun kullanılmadı. şayet ucuz kredi vermek yerine halka bu paralar hibe edilseydi (bkz: helikopter para) şeklinde, bugun bu sorunlari yasamiyor olurduk.

mayıs 2020'de sorduğum soruyu cevaplıyorum " bu paralar nereye gitti?"
- bu paralar ucuz kredi olarak, çok da ihtiyacı olmayan kişilere gitti. kimisi ev aldı. kimisi araba aldı. kimisi de krediyi çekip, altına dolara yatırdı. piyasada fazla ve ucuz para olduğu için insanlar dövize yöneldi. dolar kuru yükseldi. dolar kuru, ucuz tl ile birlikte enflasyon yarattı. faiz oranları insanların dolarize olmasını engellemedi. artan kur ve yükselen maliyetlerle birlikte enflasyon daha da arttı.

böyle böyle domino etkisiyle ülke fiyatlar bakımından cehenneme döndü.

bu dönemlerde ev/araba ya da herhangi bir seye yatırım yapanlar, hiç yatırımı olmayanlara göre kendini biraz korudu. ama "yüksek enflasyonun olduğu ortamlarda halk önce zenginlestigini sanır, sonra gerçeğin farkına varır ." konusuna birkaç entryde deginmistim. şuan birçok kişi gercegin farkına vardı. kısacası normal vatandaşın zenginlestiigi bir ortam yok. hatta büyük ölçüde herkesin fakirlestigi bir durum söz konusu. ve şuana kadar uygulanan hiçbir yöntem de bu sorunu çözemez. çünkü ülkeyi bu hale getirenler ortada bir sorun görmüyorlar, görmezden geliyorlar.