faiz artışına rağmen doların düşmemesi 2

hakan hoca bunu çok yazdı. başlıca sebebi, yeni ekonomi yönetiminin "aklın yoluna dönüyoruz" derken hayli ürkek davranması. ha nası davranmasınlar? erdo erken yaşta demansa giderken iyice asabileşti, sağı solu belli değil.

hafizanım ilk ppk'sında politika faizini şakkadanak %40a veya en azından bugün gelinen %30a çıkarabilseydi o zaman dolar abovvvv neymiş bunlar kaçın la kaçın diyerekten takkadanak düşecekti. zira o zaman tüik'in yalan enflasyonu da %40lardaydı. hakan hoca en son bu mevzuya yine değindi https://twitter.com/…ara/status/1704381092394922190

çünkü mesele politika faizi ile enflasyon arasındaki farkı kapamak. bakın illa da faiz enflasyon üzerine çıksın (fark + olsun) diyen yok ama şu tablodaki gibi de olmasın. makas negatif olsa da tek haneli sayılara inmesi lazım. yoksa bir b.ka yaramıyor işte! bakın yıllardır yerli yersiz erdo övmeye doyamayan robin brooks bile aynı mevzudan dem vuruyor bugün https://twitter.com/…iif/status/1704863444665606454

ha bir de bu yeni yönetimdekiler gittiler orta vadeli programda dolar 2024te 34(veya o civarda) olacak hedefi verdiler. yıl sonu hayvan gibi de enflasyon hedefi verdiler. tam rakamları unuttum @507'nin tivitlerinden bulursunuz. kan kokusunu saldılar piyasaya. e kokuyu alan pala durur mu?

edit: aha buldum https://twitter.com/…n15/status/1699390738260189482
2023 usd kur ortalaması 23.88 alınmış
2023 sonu kuru ~30,65 bekleniyor!!!
2024 usd kur ortalaması 36.8 tl
+
ovp ile merkez bankası’nın açıkladığı yüzde 58 enflasyon hedefi yüzde 65’e çıkarıldı

tüm bunların bileşkesinde düşüyor mu böyle? düşmüyor işte böyle!

hafizanım zaten sudan çıkmış balık misali bir diversity hire idi. bir de iflah olmaz endüttürü mühendisliğinin getirdiği mesleki deformasyon var. illa parametreleri baştan yavaş yavaş salıp sistemin tepkisini bir görecek, görüp tekrar ayar çekecek, sonra tekrar bakacak... bu sistemde bir de "aman erdo ağzımıza yapmasın, aman ağzımızın tadı kaçmasın" endişesi var. bu korkudan ötürü daha göreve gelir gelmez ppk'dan atması gereken yüzüklerin efendisi damat ekibini ancak ikinci ppk toplantısından sonra şutlayabildi (şutlatabildi?)...

işin bir de kendini besleyen tarafı var. enflasyon-faiz makasını kapatmayan ürkek artırımlar ve ovp'de verilen hedefler neticesinde dolar düşmediği gibi bir de yükselen dövizle gelen enflasyonist baskıya ilave olarak tüik'in daha doğru enflasyon verileri açıklamaya başlamasıyla enflasyon da tekrar sağlam yükselişe geçmiş oldu. bu da erdo'nun yarım aklıyla "aha yine benim dediğim oldu" diyerekten yeni ekonomi ekibini yakında (veya seçimden sonra) sepetlemesine yol açar endişesi var. bu endişe de doların ateşini düşürmeyen ve kendi kendini geri besleyen bir büyük etmen.

neyse efenim öyle oldu böyle oldu, hikeye b.ka sardı maalesef. yine de şakkadanak büyük faiz artışı yapıp, enflasyon makasını küçülterek dosta güven, düşmana korku, dolara ishal vermek için geç kalmış sayılmazlar ama sanmıyorum. zaten mesele sadece benim değil tüm piyasanın da artık bunu olasılık dahilinde görememesi

1. sebep bizzat sistemde ve isimlerde. "faize karşıyım" ve güya bağımsız olması gereken merkez bankası başkanına "adam laf dinlemiyordu görevden aldık" gibi laflar derseniz o saatten sonra başa iktisat biliminin kurucusu olan adam smith'i de getirseniz düzeltemezsiniz. o bağımsızlık baştan gitti bir kere. aynı durum faiz arttırımında da geçerli. faizi ne kadar arttırırsa arttırsınlar dolar düşmüyor tam tersine yükseliyor çünkü senin faiz arttırımını kimse şeyine bile sürmüyor çünkü biliyor ki hiçbir halta yaramayacak o artış. çünkü sorun senin türk liranda, ne yaparsanız yapın kimi getirirseniz getirin yönetim yüzünden değer kaybetmeye mahkum. bu da enflasyonu falan da tetikliyor zaten.

2. sebep faiz arttırımının zamanında yapılmaması. ekonominin iyice bozulmaya ve doların artmaya aşladığı zamanlar (yani 1 2 sene öncesi) herkes faiz arttırın bu böyle gitmez demesine rağmen nas dolayısıyla faiz indirerek ateşe benzinle gittik. şimdi ise bir halta yaramıyor faiz arttırımı. şöyle düşünün, bir adamın tansiyonu düşmüş ve sizin yapmanız gereken adama tuzlu bir şeyler vererek normale çıkarmak. ama ne yapıyorsunuz adama tansiyon düşürücü ilaç veriyorsunuz. adam sonradan komaya giriyor. diyoruz ki bakın bu adam (yani ekonomi) komada, bunun için bir şeyler yapmamız gerek (yeterli faiz artırımı) yine yapmayıp tansiyon düşürücü ilaç vermeye devam ediyorsunuz. arada bir de vermeyerek kendi haline bırakıyorsunuz ( bu da faizi sabit tutmak) adam en sonunda ölüyor. şimdi kalkıp adama tuzlu ayran vermeye kalkıyorsunuz da adam öldü gitti artık. o tuzlu ayranı (faiz) litre litre de verseniz bir halta yaramıyor. işte size ekonominin bir metaforu.

hep diyorlar ya "ulan ekşiciler faiz arttırılsın diyorsunuz arttırınca neden arttırdınız diyorsunuz size yaranılmaz" , hah işte o faizin zamanında artırılması gerek diyordu herkes. şimdi yanmış kül olmuş ormana müdahale etmeye çalışıyorlar.

ne mi yapılmalı peki? bilmiyorum. hiçbir şey düzeltemez artık yani yaptıkları düzeltme hamleleri bile daha da kötüye sokuyor ekonomiyi. bu haldeki ekonomiyi nasıl toparlayacaksın aq? ben düz sıradan vatandaşım. düzeleceğine dair umudum da yok zaten.