6 milyar $ ile istanbul depreminde sıfır can kaybı 1

ön edit: “sıfır can kaybı” yerine “can kaybının önemli ölçüde azaltılması” daha doğru bir ifade.

konusunda sayılı uzmanlardan birisi olan ve istanbul'da riskli yapıları tespit eden çalışmaları da yürüten türkiye deprem vakfı yönetim kurulu üyesi prof. dr. mustafa erdik'in 8 şubat'da fatih altaylı'nın programında söyledikleri ile anlaşılan durumdur.
kaynak

istanbul'da depremde yıkılması muhtemel 40.000 bina tespit edilmiş. bu binalara içlerini boşaltmadan güçlendirme yapılarak depreme dayanıklı hale getirmek mümkünmüş.

daire başına 300.000 tl maliyeti olan bir işlem, toplam 400.000 daire (her binada ortalama 10 daire) üzerinden hesaplandığında 120 milyar tl, yani yaklaşık 6 milyar dolar'a bu iş çözülebiliyormuş.

karşılaştırma olması için yazıyorum türkiye'nin 2022 bütçe harcamaları 100 milyar dolara yakın. 6 milyar dolar bu devlet bütçesi için hiç bir şey. 3. köprü için toplam ödeyeceğimiz para 9 milyar dolar.

bu güçlendirmeler olmadan deprem olursa yıkılacak olan bu 40.000 binada kurtarma çalışması yapmak gerekecek, enkazları kaldırmak gerekecek, bu insanlara barınma, gıda, çadır götürmek gerekecek bunların maliyeti bile bu güçlendirme bedelinin kat kat üstünde. şu an 6.000 binanın yıkıldığı depremde başımıza gelenleri görüyorsunuz. bunun 7 katını hayal edin.

devlet çok rahatlıkla bu işi üstlenip 1-2 yıl içinde tüm riskli binaları güçlendirebilir. bunun maliyeti de o binaları yapan müteahhitlere yansıtılır gerekirse. insanlara gidin kendi kentsel dönüşümünüzü yapın demekten çok daha mantıklı.

depremi engelleyebilecekmişiz gibi fay hatlarını konuşacağımıza bunu konuşalım lütfen. sorun faylar değil, sorun binalar.

medya kuruluşları jeologlara fay anlattıracağına, tv sağ üst köşesine siyah kurdele koyacağına 0/40.000 şeklinde sayaç koysun ve bu sayaç 40.000 olmadan kaldırmasın.

lütfen destek olun gündeme getirelim, olacağı bilinen bu depremde daha fazla insan ölmesin.

edit: devlet neden bu kaçak yapıların güçlendirme bedelini karşılasın benim vergim buna harcanamaz diyenler var. bu paranın kaç katı deprem olursa zaten kurtarma çalışmalarına harcanacak. sorun bu parayı insanlar ölmeden önce mi harcayalım? yoksa insanlar öldükten sonra bir kaç katını mı harcayalım? bu paranın harcanacağı kesin yani sadece zamanına karar veriyoruz.

edit2: bazı arkadaşlar sıfır can kaybı dememizi gerçekçi bulmamışlar. tabii ki can kaybı sıfır olmayacaktır, daha vurucu bir cümle olması için slogan olarak söyledim onu. tespit edemediğimiz kaçırdığımız binalar olabilir, yeni olduğu için riskli görülmemiş yapılar da olabilir, kısmi hasarlardan can kayıpları olabilir, ama yüzbinlerce insan öleceğine yüzlerce insan ölür. hiçbir zaman olmayacak kentsel dönüşüm hayali kurmaktan daha gerçekçi bir yaklaşım.

edit3: (bkz: 11 şubat maraşta enkazdan çıkarılamayan aile) lütfen buraya da el atalım.

edit4: neden sadece istanbul yazdık diye kızanlar var. çünkü istanbul için riskli bina tespit çalışması zaten yapılmış arkadaşlar. yani riskli binaların adreslerini biliyoruz. ayrıca nüfus yoğunluğu aşırı yüksek. elbette diğer etkilenecek iller için de yapılmalı. önemli olan yaklaşım, yaklaşım bu olmalı, bütün yapıların yeni yönetmeliğe göre dönüşmesini beklemek 70-80 yıllık bir süreç. riskli bir yapı varsa içinde oturan mutlaka olacaktır, sizin satıp risksiz lüks bir konut almanız eski evinizde birinin öleceği gerçeğini değiştirmez.

edit4.1: @domuz yutan piton isimli yazar neden istanbul sorusuna şu cevabı da verebileceğimizi ifade ediyor. "istanbul'da bir yikim olmasi demek turkiyenin ekonomik olarak cokmesi ve de bagimsizligini bile kaybedebilecek bir noktaya gelmesine sebep olabilecegi demek oldugu icin bir beka sorunudur da ayni zamanda. ayrica turkiye'ye dagilan yardimlarin, buyuk bir kisminin istanbul'dan gittigini de dusunursek, istanbul bu yardimlardan yararlanamayacaktir dolayisiyla hem yardima muhtaclik artacak hem de yardim olanaklari ters orantili olarak azalacaktir."

edit4.2:@balli armutun babası iletti, noktasal olarak bina tespiti heniz yapılmamış bunun için de ek bir maliyet gerekebilirmiş.

edit5: tüm binalar güçlendirilebilecek mi gerçekçi midir bu diye soranlar var. ben konunun uzmanı değilim, yayında konuşulanlar bunlar. ama güçlendirilebilecek olan güçlendirilsin, güçlendirilemeyecek olan yıkılıp başka yerde bina yapılsın. önemli olan riskli binaları tespit edip çözüm bulmak. tekrar ediyorum kendi kendine dönüşsün diye bekleyecek vakit yok. ev sahipleri bilinçli olacak da, para bulacak da, kendi aralarında anlaşacak da, kentsel dönüşüme sokacak, imkansız bir süreç. üstelik bunlar toplumun ekonomik olarak güçsüz kesimi.

edit6: güçlendireceğimize yeniden yaparız aynı paraya diyenler var. yayında söylenen şu; güçlendirme maliyeti yeniden yapma maliyetinin %30'uymuş. 1 milyon inşaat maliyeti, 300.000 güçlendirme maliyeti olarak hesapladılar o yüzden. yani 3 katı para harcayarak yenisi de yapılabilir binaların, ama içeride oturan insanların bu süre zarfında ikamet edeceği yer gerekiyor o bakımdan bir sürü ek maliyet çıkıyor. ayrıca bu kişileri zorla evlerinden çıkarmak da bir sürü yargısal soruna yol açabiliyor. en kolayı güçlendirmek.

edit 6.1: @behind the big gate uyardı, bir de zaman maliyeti var konunun. "istanbul depremi bugün 1 saat sonra da gerçekleşebilir ve bunu tüm akademi dahil hepimiz biliyoruz. gereği yokken temele inip sıfırdan hafriyatlı bina inşası ile var olan yapının iç unsurlarına dıştan müdahale arasında çok ciddi zaman tasarrufu var" diyor.

edit7: @troywray uyardı, güçlendirme için devlet halihazırda ev sahiplerine kredi desteği veriyormuş 160.000 tl. ancak tahmin ettiğimiz üzere kimse kullanmıyormuş. bu ev sahiplerine bırakılamayacak kadar önemli bir konu. muhtemelen evler kiradadır zaten.

edit7.1: @gradiva tarakonava ekledi, güçlendirme konusunda en büyük engel ev sahiplerinin aralarında anlaşamaması. ufak anlaşmazlıklar nedeniyle yıllardır bekliyormuş çoğu ev.